Shloka 383
अध्याय २२ — अमर्याद-युद्धवर्णन
Unrestrained Battle Description and Śakuni’s Rear Assault
उत्थायोत्थाय हि यथा देहिनामिन्द्रियर्विंभो । भारत! उनका जन द्रौपदीपुत्रोंके साथ ऐसा विचित्र युद्ध होने लगा
sañjaya uvāca | utthāyotthāya hi yathā dehinām indriyair vīrya-bho | bhārata! unakā jana draupadī-putraiḥ sārdhaṃ evaṃ vicitra-yuddhaṃ bhavitum ārabdhaṃ, yathā bāraṃbāraṃ utthāya utthāya viṣayān prati pravṛttaiḥ indriyaiḥ saha dehadhāriṇāṃ yuddhaṃ satataṃ vartate |
Sañjaya nói: Hỡi Bhārata, một cuộc giao tranh kỳ lạ và dai dẳng đã bùng lên giữa những chiến binh ấy và các con trai của Draupadī—như cuộc chiến nội tâm không dứt của kẻ mang thân xác, khi các giác quan hết lần này đến lần khác trỗi dậy, lao về đối tượng của chúng, buộc bản ngã phải đối đầu mãi mãi.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse uses battlefield imagery to teach that the most persistent struggle is internal: the embodied person must repeatedly restrain the senses that surge toward their objects. Ethical steadiness (self-mastery) is portrayed as a continuous effort, not a one-time victory.
Sañjaya describes to Dhṛtarāṣṭra how a peculiar, intense fight breaks out involving the sons of Draupadī. He characterizes the combat as recurring and hard to settle, likening it to the repeated uprisings of the senses against an embodied person’s resolve.