Shloka 343
अध्याय २२ — अमर्याद-युद्धवर्णन
Unrestrained Battle Description and Śakuni’s Rear Assault
प्रभिन्नयोर्यथा सक्तं मत्तयोर्वरहस्तिनो: । भरतश्रेष्ठ) रणभूमिमें उन दोनोंका महान् युद्ध ऐसा जान पड़ता था, मानो मदकी धारा बहानेवाले दो उत्तम मतवाले हाथी आपसमें जूझ रहे हों
prabhinnayor yathā saktaṁ mattayor vara-hastinoḥ | bharataśreṣṭha raṇabhūmau tayor mahad yuddham evaṁ babhūva, yathā mada-dhārā-prasrāviṇau dvau uttamau mattau hastinau parasparaṁ yujyete ||
Sañjaya thưa: Ô bậc ưu tú trong dòng Bharata, trận chiến lớn giữa hai người trên chiến địa trông như cuộc va chạm của hai con voi thượng hạng đang say cuồng, thái dương rỉ dòng rut, ghì chặt lấy nhau. Hình ảnh ấy nói lên đà mù quáng của cơn cuồng nộ chiến trận—sức mạnh chọi sức mạnh—khi tài nghệ, kiêu hãnh và phẫn nộ đẩy cuộc giao tranh vượt khỏi mọi kiềm chế.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse offers an ethical-laden image of war: when combatants are seized by 'mada' (intoxicating fury/pride), they collide like musth elephants—powerful yet driven by impulse. It cautions that martial prowess without restraint can become blind momentum, intensifying destruction.
Sañjaya describes to Dhṛtarāṣṭra the intensity of a duel on the battlefield. He likens the two fighters’ close, forceful engagement to two prime elephants in musth grappling head-on, emphasizing the ferocity and stalemate-like pressure of their encounter.