Previous Verse
Next Verse

Shloka 16

Adhyāya 21 — Duryodhanasya bāṇavarṣaḥ

Duryodhana’s Arrow-Storm and the Dust-Obscured Engagements

स दीर्घबाहु: संक्रुद्धस्तोत्रार्दित इव द्विप: । अष्टभि: कृतवर्माणमविद्धयत्‌ परमेषुभि:,तब महाबाहु सात्यकिने अंकुशोंकी चोट खाये हुए गजराजके समान अत्यन्त क्रोधमें भरकर आठ उत्तम बाणोंद्वारा कृतवर्माको घायल कर दिया

sa dīrghabāhuḥ saṅkruddhas totrārdita iva dvipaḥ | aṣṭabhiḥ kṛtavarmāṇam avidhyat parameṣubhiḥ ||

Sañjaya nói: Khi ấy, vị dũng sĩ tay dài bừng bừng phẫn nộ, như voi hùng bị móc câu thúc giục hành hạ, đã bắn Kṛtavarmā bằng tám mũi tên tuyệt hảo, khiến y bị thương.

सःhe
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
दीर्घबाहुःthe long-armed one
दीर्घबाहुः:
Karta
TypeAdjective
Rootदीर्घबाहु
FormMasculine, Nominative, Singular
संक्रुद्धःenraged
संक्रुद्धः:
Karta
TypeAdjective
Rootसंक्रुद्ध
FormMasculine, Nominative, Singular
तोत्रार्दितःstruck/tormented by a goad
तोत्रार्दितः:
Karta
TypeAdjective
Rootतोत्रार्दित
FormMasculine, Nominative, Singular
इवlike, as if
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव
द्विपःan elephant
द्विपः:
Karta
TypeNoun
Rootद्विप
FormMasculine, Nominative, Singular
अष्टभिःwith eight
अष्टभिः:
Karana
TypeNumeral
Rootअष्टन्
FormMasculine/Neuter, Instrumental, Plural
कृतवर्माणम्Kṛtavarman
कृतवर्माणम्:
Karma
TypeNoun (Proper name)
Rootकृतवर्मन्
FormMasculine, Accusative, Singular
अविद्धयत्pierced, wounded
अविद्धयत्:
TypeVerb
Rootव्यध्
FormImperfect (Laṅ), Third, Singular, Parasmaipada
परमेषुभिःwith excellent arrows
परमेषुभिः:
Karana
TypeNoun
Rootपरमेषु
FormMasculine, Instrumental, Plural

संजय उवाच

S
Sañjaya
S
Sātyaki
K
Kṛtavarmā
T
totra (elephant-goad)
I
iṣu (arrows)
D
dvipa (elephant)

Educational Q&A

The verse highlights how anger (krodha) can surge in battle and propel swift, forceful retaliation; it implicitly warns that even in a dharma-framed war, uncontrolled wrath escalates violence and suffering.

Sañjaya describes Sātyaki, furious like an elephant stung by a goad, shooting Kṛtavarmā with eight excellent arrows, wounding him in the ongoing clash.