Shloka 6
Śālva’s Elephant Assault and the Counterstroke (शाल्वस्य नागारूढाभ्यवहारः)
राजन्! अजातशत्रु युधिष्ठिस्से पराजित हो दोपहरके समय हमलोग युद्धसे भाग चले थे। शल्यके मारे जानेसे किसी भी योद्धाके मनमें सेनाओंको संगठित करने तथा पराक्रम दिखानेका उत्साह नहीं होता था ।।
rājan! ajātaśatru yudhiṣṭhiraḥ parājito madhyāhna-samaye vayaṁ yuddhāt palāyitāḥ sma. śalyasya māraṇāt kasyāpi yoddhuḥ manasi senā-saṅghaṭanaṁ parākrama-pradarśanaṁ ca kartum utsāho na jātaḥ. bhīṣme droṇe ca nihate sūtaputre ca bhārata, yad duḥkhaṁ tava yodhānāṁ bhayaṁ cāsīd viśāmpate.
Sañjaya nói: “Tâu Đại vương! Vào giữa trưa, khi Yudhiṣṭhira—Ajātaśatru, kẻ không ai khuất phục—đã bị đánh bại, chúng ta đã bỏ chạy khỏi chiến trường. Sau khi Śalya bị giết, không một chiến binh nào còn nhiệt tâm tập hợp quân ngũ hay phô bày dũng lực. Khi Bhīṣma và Droṇa đã ngã xuống, và khi con trai người đánh xe cũng bị hạ sát, hỡi Bhārata, nỗi sầu và sự kinh hãi nào đã bao trùm các chiến sĩ của ngài, hỡi chúa tể muôn dân?”
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how the fall of key leaders shatters collective resolve: without moral and strategic anchors, an army loses the will to regroup and act bravely. It also underscores the cascading psychological consequences of prolonged adharma-driven war—grief and fear eventually overwhelm even seasoned warriors.
Sanjaya reports to Dhṛtarāṣṭra that after Yudhiṣṭhira’s victory and Śalya’s death, the Kaurava side fled at midday. He recalls that with Bhīṣma, Droṇa, and Karṇa already slain, the remaining warriors were seized by sorrow and fear and lacked the enthusiasm to reorganize the forces or continue heroic resistance.