Shloka 64

Śalya–Yudhiṣṭhira Duel and the Discharge of the Śakti (शल्यवधप्रसङ्गः)

Devanagari script

द्वाभ्यामतिशिताग्राभ्यामुभौ तत्‌ पार्ष्णिसारथी । ततोअस्य दीप्यमानेन पीतेन निशितेन च

Transliteration

dvābhyām atiśitāgrābhyām ubhau tat pārṣṇisārathī | tato 'sya dīpyamānena pītena niśitena ca

Translation

Sañjaya nói: Rồi người đánh xe của Pārṣṇi liền giáng vào cả hai bằng hai thứ vũ khí có mũi nhọn sắc bén tột bậc; sau đó lại tiếp tục công kích hắn bằng một mũi tên rực cháy, ánh vàng, lưỡi sắc—khiến bạo lực của cuộc giao tranh càng thêm dữ dội giữa đà chiến trận cuồn cuộn không ngừng.

Word by Word

• द्वाभ्याम्: with two
• द्वाभ्याम्: करण
• Type: Adjective
• Root: द्वि
• Form: नपुंसक, तृतीया, द्विवचन

• अतिशिताग्राभ्याम्: with two very sharp-pointed (weapons)
• अतिशिताग्राभ्याम्: करण
• Type: Adjective
• Root: अतिशिताग्र
• Form: नपुंसक, तृतीया, द्विवचन

• उभौ: both (of them)
• उभौ: कर्म
• Type: Adjective
• Root: उभ
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन

• तत्: that
• तत्: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: तद्
• Form: नपुंसक, द्वितीया, एकवचन

• पार्ष्णिसारथी: the two charioteers of Pārṣṇi (i.e., of Krishna)
• पार्ष्णिसारथी: कर्ता
• Type: Noun
• Root: पार्ष्णिसारथि
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन

• ततः: then/thereupon
• Type: Indeclinable
• Root: ततः

• अस्य: of him
• Type: Pronoun
• Root: इदम्
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन

• दीप्यमानेन: with (something) blazing
• दीप्यमानेन: करण
• Type: Adjective
• Root: दीप्यमान
• Form: नपुंसक, तृतीया, एकवचन

• पीतेन: with a yellow/golden (one)
• पीतेन: करण
• Type: Adjective
• Root: पीत
• Form: नपुंसक, तृतीया, एकवचन

• निशितेन: with a sharp (one)
• निशितेन: करण
• Type: Adjective
• Root: निशित
• Form: नपुंसक, तृतीया, एकवचन

• च: and
• Type: Indeclinable
• Root: च

Speaker

संजय उवाच

Characters & Entities

• Sañjaya
• Pārṣṇi (Kṛṣṇa)
• Pārṣṇi’s charioteer (Kṛṣṇa as Arjuna’s charioteer)
• weapons/missiles (śastra/astra)

Educational Q&A

What is the core teaching?

The verse underscores the grim discipline of kṣatriya-duty in war: skill, decisiveness, and escalation of force occur within a larger ethical tragedy, where even righteous sides must act amid violence and its moral weight.

What is happening in the narrative?

Sañjaya describes a rapid sequence in battle: Pārṣṇi’s charioteer (Kṛṣṇa, serving as the charioteer) uses two very sharp-pointed weapons against two targets, and then follows up by launching or employing another blazing, yellow, keen-edged missile against an opponent.