Mahabharata — Shalya Parva, Shloka 26
Śalya–Yudhiṣṭhira Duel and the Discharge of the Śakti (शल्यवधप्रसङ्गः)
“(नकुल-सहदेवके अतिरिक्त) सात्यकि मेरे दाहिने चक्रकी रक्षा करें और धृष्टद्युम्न बायें चक्रकी। आज कुन्तीकुमार अर्जुन मेरे पृष्ठभागकी रक्षामें तत्पर रहें और शस्त्रधारियोंमें श्रेष्ठ भीमसेन मेरे आगे-आगे चलें ।।
sañjaya uvāca | (nakula-sahadevake atirikta) sātyaki me dakṣiṇa-cakrasya rakṣāṃ karotu dhṛṣṭadyumno vāma-cakrasya | adya kuntīkumāro 'rjunaḥ me pṛṣṭhabhāgasya rakṣāyāṃ tatparo bhavatu, śastradhāriṣu śreṣṭho bhīmasenaś ca mama agre agre gacchatu || evam abhyadhikaḥ śalyād bhaviṣyāmi mahāmṛdhe | evam uktās tathā cakrus tadā rājñaḥ priyeṣiṇaḥ ||
Sañjaya nói: “(Ngoài Nakula và Sahadeva,) hãy để Sātyaki giữ cánh phải của ta, và Dhṛṣṭadyumna giữ cánh trái. Hôm nay, Arjuna—con trai của Kuntī—hãy chuyên tâm bảo vệ hậu phương cho ta; còn Bhīmasena—bậc nhất trong hàng người mang vũ khí—hãy đi trước ta. Với sự sắp đặt ấy, trong đại chiến này ta sẽ mạnh hơn Śalya.” Khi ông nói như vậy, những người anh em kia, mong làm điều đẹp lòng đức vua của mình, liền thực hiện đúng theo kế hoạch.
संजय उवाच
Educational Q&A
The passage highlights kṣatriya-dharma in practice: disciplined coordination, assigning protection to each flank and the rear, and loyal execution by comrades. Ethical emphasis falls on responsibility and fidelity to one’s leader and role amid the chaos of war.
A commander outlines a tactical arrangement for the battle-formation: Sātyaki guards the right wing, Dhṛṣṭadyumna the left, Arjuna protects the rear, and Bhīma advances in front. Confident that this will make him superior to Śalya in the great fight, he issues the plan, and the brothers carry it out to please their king.