Shloka 45
Adhyāya 14: Śalya’s Missile-Pressure and the Pāṇḍava Convergence (शल्यस्य शरवर्षम्)
ततः सज्जो महाराज द्रौणिराहवदुर्मद: । अर्जुनं योधयामास संशप्तकवृतो रणे,महाराज! फिर युद्धसज्जासे सुसज्जित हो रणभूमिमें संशप्तकोंसे घिरा हुआ रणदुर्मद द्रोणकुमार अर्जुनके साथ युद्ध करने लगा
tataḥ sajjo mahārāja drauṇir āhavadurmadāḥ | arjunaṃ yodhayāmāsa saṃśaptakavṛto raṇe ||
Sañjaya thưa: Bấy giờ, tâu Đại vương, Drauṇi—kiêu ngạo và cuồng nộ bởi cơn say chiến trận—đã vào thế sẵn sàng giao chiến. Bị đội Saṃśaptaka vây quanh giữa chiến địa, hắn lao vào quyết đấu với Arjuna, làm dâng cao sức căng đạo lý và mưu lược của cuộc chiến, nơi lời thệ, lòng trung thành và cơn giận thúc các chiến sĩ vào cuộc đối đầu không dứt.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how vows and martial duty can intensify conflict: warriors bound by oaths (Saṃśaptakas) and driven by pride or battle-fury (durmada) press into combat. Ethically, it points to the Mahābhārata’s recurring tension—dharma in war is not only about courage, but also about mastering anger and ambition so that duty does not become mere violence.
Sañjaya reports to Dhṛtarāṣṭra that Aśvatthāmā (Drauṇi), fully prepared for battle and surrounded by the Saṃśaptakas, directly engages Arjuna in combat on the battlefield, signaling a focused and intense confrontation within the larger war.