Shloka 16
Rudra’s Omitted Share in the Yajña (रुद्रभागानुपपत्तिः — यज्ञोपाख्यानम्)
त्यम्बक: सवितुर्बाहू भगस्य नयने तथा । पूृष्णश्न दशनान् क्रुद्धों धनुष्कोट्या व्यशातयत्
tryambakaḥ savitur bāhū bhagasya nayane tathā | pūṣṇaś ca daśanān kruddho dhanuṣkoṭyā vyaśātayat ||
Vaiśampāyana nói: Trong cơn thịnh nộ, Tryambaka (Śiva) đã đánh gãy hai cánh tay của Savitṛ, và cũng làm hỏng đôi mắt của Bhaga; lại còn dùng đầu cung mà đập vỡ răng của Pūṣan. Câu kệ nêu rõ rằng cơn giận không được chế ngự trong xung đột nơi lễ tế sẽ gây tổn hại nặng nề, vượt quá lẽ thường, ngay cả đối với những thần linh đáng tôn kính—biến nghi lễ vốn để lập lại trật tự thành cảnh báo oán bạo liệt.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the ethical danger of uncontrolled anger: when fury governs action, even sacred contexts and exalted beings become subject to disproportionate injury, and order (dharma) is eclipsed by retaliation.
Vaiśampāyana narrates a moment where Tryambaka (Śiva), in anger, maims Savitṛ (cuts off his arms), blinds Bhaga (destroys his eyes), and breaks Pūṣan’s teeth using the tip of his bow—depicting a violent divine intervention amid a sacrificial dispute.