Previous Verse
Next Verse

Shloka 303

Adhyaya 11 — Draupadī’s Grief, Demand for Justice, and Bhīma’s Departure

वेगेन त्वरिता जम्मुर्हरय: शीघ्रगामिन: । पुरुषसिंह नरेश! नकुलके द्वारा हाँके गये वे वायुके समान वेगवाले शीघ्रगामी घोड़े बड़ी उतावलीके साथ तीव्र गतिसे चल दिये

vegena tvaritā jagmur harayaḥ śīghragāminaḥ | puruṣasiṃha nareśa nakulakena hākitā vāyusamānavegāḥ śīghragāmino hayāḥ mahotāvalyā tīvragatyā calitāḥ ||

Vaiśampāyana nói: “Hỡi bậc quân vương, sư tử giữa loài người! Được Nakula thúc giục, những con ngựa nhanh như gió lập tức phóng đi trong cơn vội vã, cuộn trào về phía trước với đà dữ dội.”

वेगेनwith speed, by force
वेगेन:
Karana
TypeNoun
Rootवेग
FormMasculine, Instrumental, Singular
त्वरिताःhastened, in a hurry
त्वरिताः:
Karta
TypeAdjective
Rootत्वरित
FormMasculine, Nominative, Plural
जग्मुःwent, set off
जग्मुः:
Karta
TypeVerb
Rootगम्
FormPerfect (Liṭ), Third, Plural
हरयःhorses
हरयः:
Karta
TypeNoun
Rootहरि
FormMasculine, Nominative, Plural
शीघ्रगामिनःswift-going, fast-moving
शीघ्रगामिनः:
Karta
TypeAdjective
Rootशीघ्रगामिन्
FormMasculine, Nominative, Plural

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
N
Nakula
K
king (nareśa)
H
horses (harayaḥ/hayāḥ)
W
wind (vāyu)

Educational Q&A

Even amid the moral disarray caused by war, effective action depends on steadiness, trained skill, and loyal service—here embodied by Nakula’s competent driving and the disciplined response of the horses.

Vaiśampāyana describes the horses being urged on by Nakula; they surge forward swiftly, like the wind, indicating rapid movement in a tense, urgent phase of the Sauptika events.