Shloka 25
Adhyaya 11 — Draupadī’s Grief, Demand for Justice, and Bhīma’s Departure
“यह बात सम्पूर्ण जगतमें प्रसिद्ध है कि वारणावतनगरमें जब कुन्तीके पुत्रोंपर भारी संकट पड़ा था, तब आप ही द्वीपके समान उनके रक्षक हुए थे ।। हिडिम्बदर्शने चैव तथा त्वमभवो गति: । तथा विराटनगरे कीचकेन भृशार्दिताम्
yaḥ bāta sampūrṇa-jagat-e prasiddhā asti yat Vāraṇāvata-nagare yadā Kuntī-putreṣu bhārī saṅkaṭaḥ apatat, tadā tvam eva dvīpa iva teṣāṃ rakṣakaḥ abhavaḥ. hiḍimba-darśane ca eva tathā tvam abhavo gatiḥ; tathā Virāṭa-nagare Kīcakena bhṛśa-arditām.
Điều này khắp thế gian đều biết: tại thành Vāraṇāvata, khi các con trai của Kuntī lâm vào hiểm nạn nặng nề, chỉ một mình ngài đã che chở họ—như hòn đảo cho kẻ đang chìm. Cũng vậy, trong cuộc chạm trán với Hiḍimba, ngài đã là nơi nương tựa của họ; và tại thành Virāṭa nữa, khi họ bị Kīcaka bức hiếp tàn nhẫn.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the ethical ideal of steadfast protection: in moments of extreme danger, a righteous ally becomes a ‘refuge’ for the vulnerable. It praises consistent guardianship across different trials, implying that true strength is measured by how one shields others in संकट (crisis).
Vaiśampāyana recalls earlier episodes where the Pāṇḍavas faced peril—at Vāraṇāvata, during the Hiḍimba encounter, and in Virāṭa’s city under Kīcaka’s oppression—and states that the addressed person repeatedly served as their protector and refuge.