Previous Verse
Next Verse

Shloka 9

सहदेव-दक्षिण-दिग्विजयः — Sahadeva’s Southern Conquest and the Māhiṣmatī–Agni Encounter

पार्थ नेदं त्वया शक्‍्यं पुरं जेतुं कथंचन । उपावर्तस्व कल्याण पर्याप्तमिदमच्युत

pārtha nedaṁ tvayā śakyaṁ puraṁ jetuṁ kathaṁcana | upāvartasva kalyāṇa paryāptam idam acyuta ||

Vaiśampāyana nói: “Hỡi Pārtha, ngươi không thể nào chiếm được thành này. Hãy quay về, hỡi bậc cát tường. Hỡi Acyuta, đến được chừng này là đủ.” Đó là lời cảnh báo nghiêm trọng: bước vào thành này bị xem như chắc chắn dẫn đến cái chết; vì thế, sự thận trọng và gìn giữ sinh mạng được đặt cao hơn lòng dũng mãnh liều lĩnh, và việc chạm đến ngưỡng cửa đã được thừa nhận là một chiến công lớn.

पार्थO Partha (Arjuna)
पार्थ:
TypeNoun
Rootपार्थ
FormMasculine, Vocative, Singular
not
:
TypeIndeclinable
Root
इदम्this
इदम्:
Karma
TypePronoun
Rootइदम्
FormNeuter, Nominative/Accusative, Singular
त्वयाby you
त्वया:
Karana
TypePronoun
Rootत्वद्
FormInstrumental, Singular
शक्यम्possible
शक्यम्:
TypeAdjective
Rootशक्य
FormNeuter, Nominative, Singular
पुरम्city
पुरम्:
Karma
TypeNoun
Rootपुर
FormNeuter, Accusative, Singular
जेतुम्to conquer
जेतुम्:
TypeVerb
Rootजि
FormInfinitive (Tumun)
कथंचनin any way; somehow (at all)
कथंचन:
TypeIndeclinable
Rootकथंचन
उपावर्तस्वreturn; turn back
उपावर्तस्व:
TypeVerb
Rootउप-आ-वृत्
FormImperative, Second, Singular, Atmanepada
कल्याणO auspicious one / O noble one
कल्याण:
TypeAdjective
Rootकल्याण
FormMasculine, Vocative, Singular
पर्याप्तम्enough; sufficient
पर्याप्तम्:
TypeAdjective
Rootपर्याप्त
FormNeuter, Nominative, Singular
इदम्this (much)
इदम्:
TypePronoun
Rootइदम्
FormNeuter, Nominative, Singular
अच्युतO Achyuta (Krishna)
अच्युत:
TypeNoun
Rootअच्युत
FormMasculine, Vocative, Singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
A
Arjuna (Pārtha)
A
Acyuta (Kṛṣṇa)
T
the city (pura)

Educational Q&A

The verse emphasizes discernment in action: valor is not mere recklessness. When a task is declared impossible or fatally destructive, dharma may lie in restraint and withdrawal, and in recognizing that reaching a perilous boundary can itself be a meaningful accomplishment.

The narrator reports a warning addressed to Arjuna (Pārtha), also invoking Acyuta (Kṛṣṇa): the city cannot be conquered, so Arjuna is urged to turn back. The broader passage frames entry as leading to certain death and praises Arjuna for having come so far.