Shloka 7
सहदेव-दक्षिण-दिग्विजयः — Sahadeva’s Southern Conquest and the Māhiṣmatī–Agni Encounter
(हेमकूटमथासाद्य न्यविशत् फाल्गुनस्तथा । त॑ हेमकूटं राजेन्द्र समतिक्रम्य पाण्डव: ।।
haimakūṭam athāsādya nyaviśat phālgunaḥ tathā | taṃ haimakūṭaṃ rājendra samatikramya pāṇḍavaḥ || harivarṣaṃ viveśātha sainyena mahatā vṛtaḥ | tatra pārtho dadarśātha bahūn iha manoramān || nagarāṃś ca vanāṃś caiva nadīś ca vimalodakāḥ |
Vaiśampāyana nói: Arjuna (Phālguna) đến núi Haimakūṭa và hạ trại tại đó. Rồi, tâu đại vương, Pāṇḍava vượt qua Haimakūṭa, dẫn đại quân tiến vào Harivarṣa. Ở miền ấy, Pārtha trông thấy bao cảnh đẹp: những thành quách êm đềm, rừng cây tươi tốt, và các dòng sông trong vắt. Đoạn này đặt cuộc digvijaya của Arjuna không như sự chinh phạt thuần túy, mà như một cuộc viễn chinh có kỷ luật và mục đích—thu góp tài vật và buộc các xứ sở quy phục để phụng sự đại lễ vương tế.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights disciplined kingship: a ruler’s agent moves with organized force, observes the prosperity of lands, and brings them under order for a larger dharmic-political aim (the wider campaign connected with royal authority and sacrificial preparation), rather than conquest as mere plunder.
Arjuna reaches Mount Haimakūṭa and camps, then crosses it and enters Harivarṣa with a large army. There he sees charming cities, forests, and clear-watered rivers—signs of a prosperous, well-ordered region encountered during his campaign.