Previous Verse
Next Verse

Shloka 31

Jarāsandha as Obstacle to the Rājasūya — Kṛṣṇa’s Strategic Genealogical Brief

Sabhā Parva, Adhyāya 13

वैशम्पायन उवाच एवमुक्तास्तु ते तेन राज्ञा राजीवलोचन । इदमूचुर्वच: काले धर्मराजं॑ युधिष्ठिरम्‌,वैशम्पायनजी कहते हैं--कमलनयन जनमेजय! राजाके इस प्रकार पूछनेपर वे सब लोग उस समय धर्मराज युधिष्ठिरसे यों बोले--

vaiśampāyana uvāca | evam uktās tu te tena rājñā rājīvalocana | idam ūcur vacaḥ kāle dharmarājaṁ yudhiṣṭhiram ||

Vaiśampāyana nói: Hỡi đức vua mắt như hoa sen, khi vị quân vương ấy đã hỏi như vậy, thì vào lúc ấy, mọi người liền thưa với Dharmarāja Yudhiṣṭhira những lời sau đây.

वैशम्पायनःVaiśampāyana
वैशम्पायनः:
Karta
TypeNoun
Rootवैशम्पायन
FormMasculine, Nominative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect, Third, Singular
एवम्thus
एवम्:
TypeIndeclinable
Rootएवम्
उक्ताःhaving been addressed/asked
उक्ताः:
TypeVerb
Rootउक्त
FormMasculine, Nominative, Plural
तुbut/indeed
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
तेthey
ते:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Plural
तेनby him
तेन:
Karana
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine/Neuter, Instrumental, Singular
राज्ञाby the king
राज्ञा:
Karana
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Instrumental, Singular
राजीव-लोचनO lotus-eyed one
राजीव-लोचन:
TypeNoun
Rootराजीवलोचन
FormMasculine, Vocative, Singular
इदम्this
इदम्:
Karma
TypePronoun
Rootइदम्
FormNeuter, Accusative, Singular
ऊचुःsaid
ऊचुः:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect, Third, Plural
वचःspeech/words
वचः:
Karma
TypeNoun
Rootवचस्
FormNeuter, Accusative, Singular
कालेat the time
काले:
Adhikarana
TypeNoun
Rootकाल
FormMasculine, Locative, Singular
धर्म-राजम्Dharmarāja
धर्म-राजम्:
Karma
TypeNoun
Rootधर्मराज
FormMasculine, Accusative, Singular
युधिष्ठिरम्Yudhiṣṭhira
युधिष्ठिरम्:
Karma
TypeNoun
Rootयुधिष्ठिर
FormMasculine, Accusative, Singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
J
Janamejaya
Y
Yudhiṣṭhira (Dharmarāja)
T
the king (rājā; contextually the one who questioned/asked)

Educational Q&A

The verse functions as a narrative hinge: speech and counsel are presented as time-bound and duty-oriented, directed to Dharmarāja Yudhiṣṭhira, highlighting that righteous governance depends on timely, ethically framed deliberation.

Vaiśampāyana narrates to King Janamejaya that, after being questioned by a king, a group of people respond by addressing Dharmarāja Yudhiṣṭhira with specific words—introducing the next segment of dialogue/advice.