Shloka 12
Jarāsandha as Obstacle to the Rājasūya — Kṛṣṇa’s Strategic Genealogical Brief
Sabhā Parva, Adhyāya 13
इस प्रकार श्रीमह्याभारत सभापवके अन्तर्गत लोकपालसभाख्यानपर्वमें पाण्डु-संदेश- कथनविषयक बारहवाँ अध्याय पूरा हुआ,वार्धुषी यज्ञसत्त्वानि गोरक्ष॑ कर्षणं वणिक्
iti prakāraḥ śrīmahābhārate sabhāparvaṇi antargate lokapālasabhākhyānaparvaṇi pāṇḍu-sandeśa-kathanaviṣayakaḥ dvādaśo 'dhyāyaḥ samāptaḥ | vārdhuṣī yajñasattvāni gorakṣaṃ karṣaṇaṃ vaṇik |
Như vậy, trong Śrī Mahābhārata, thuộc Sabhā Parva—đặc biệt ở phần gọi là “Tường thuật về các hội nghị của những vị Hộ Thế”—chương thứ mười hai, nói về việc thuật lại sứ điệp của Pāṇḍu, đã khép lại. Những lời kết gợi lên các trụ cột nuôi dưỡng đời sống trật tự: của cải và việc cho vay, vật lực cho tế lễ, bảo hộ đàn bò, nông nghiệp và thương mại—ngụ ý rằng trị quốc theo dharma không chỉ dựa vào quyền lực, mà còn ở sự gìn giữ có đạo lý các nền tảng kinh tế và nghi lễ của xã hội.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The chapter-ending formula highlights that dharmic stability depends on sustaining society’s key supports—ritual resources (yajña), cattle protection, agriculture, trade, and responsible management of wealth—implying that righteous rule is measured by how well these are protected and regulated.
This is a colophon marking the completion of the twelfth chapter within the Lokapāla-sabhā narrative section of Sabhā Parva, identified as dealing with the telling of Pāṇḍu’s message.