Shloka 483
Pitāmaha-sabhā-varṇana & Hariścandra-māhātmya
Description of Brahmā’s Assembly and the Eminence of Hariścandra
उपासते च संहृष्टा ब्रह्माणममितौजसम् | भारत! सम्पूर्ण लोकोंमें विख्यात स्वर्गलोकमें विचरनेवाले महाभाग वैराज, अग्निष्वात्त सोमपा, गार्हपत्य (ये चार मूर्त हैं), एकशुंग, चतुर्वेद तथा कला (ये तीन अमूर्त हैं)। ये सातों पितर क्रमशः: चारों वर्णो्में पूजित होते हैं। राजन्! पहले इन पितरोंके तृप्त होनेसे फिर सोम देवता भी तृप्त हो जाते हैं। ये सभी पितर उक्त सभामें उपस्थित हो प्रसन्नतापूर्वक अमित तेजस्वी प्रजापति ब्रह्माजीकी उपासना करते हैं
upāsate ca saṁhṛṣṭā brahmāṇam amitaujasam | bhārata! sampūrṇa-lokeṣu vikhyātaṁ svarga-loke vicarṇavāle mahābhāgā vairājaḥ, agniṣvāttāḥ, somapāḥ, gārhapatyāḥ (ime catvāro mūrtāḥ), ekaśṛṅgaḥ, caturvedaḥ tathā kalā (ime trayo 'mūrtāḥ) | ime sapta pitaro yathākramam caturṣu varṇeṣu pūjitāḥ | rājan! pūrvaṁ eṣāṁ pitṝṇāṁ tṛptau tataḥ soma-devo 'pi tṛpyati | ete sarve pitaro 'smin sabhāyāṁ sanniviṣṭāḥ prasannatā-pūrvakam amit-tejasaṁ prajāpatiṁ brahmāṇam upāsate |
Nārada nói: “Hân hoan, họ thờ phụng Brahmā, Prajāpati rực rỡ vô lượng. Hỡi Bharata, trong cõi trời lừng danh ấy—nổi tiếng khắp mọi thế giới—các bậc Phụ Tổ (Pitṛ) cao quý du hành: Vairāja, Agniṣvātta, Somapā và Gārhapatya (bốn vị này có hình tướng); còn Ekāśṛṅga, Caturveda và Kālā (ba vị này vô tướng). Bảy hạng Pitṛ ấy được tôn kính theo thứ tự trong bốn giai tầng xã hội. Tâu đại vương, khi các Phụ Tổ ấy được thỏa mãn trước, thì Soma—thần của lễ hiến cúng—cũng được thỏa mãn. Tất cả các Pitṛ ấy, hiện diện trong hội đường kia, vui lòng tôn thờ Brahmā, Đấng chói ngời với quang huy vô biên.”
नारद उवाच
Educational Q&A
Ritual and ethical priority is emphasized: honoring the Pitṛs (ancestral/divine Fathers) is presented as a foundational duty, and their satisfaction is said to lead to the satisfaction of Soma—linking personal dharma (gratitude to forebears) with cosmic/ritual order.
Nārada describes a heavenly assembly where seven classes of Pitṛs—four embodied and three formless—move about in Svarga and, while present in the sabhā, joyfully worship the radiant Prajāpati Brahmā.