Shloka 43
उत्पातदर्शनम् — Portents and Kāla among the Vṛṣṇis
नासीत् पलाय-ने बुद्धिर्वध्यमानस्य कस्यचित् । तत्रापश्यन्महाबाहुर्जानन् कालस्य पर्ययम्
nāsīt palāyane buddhir vadhyamānasya kasyacit | tatrāpaśyan mahābāhur jānan kālasya paryayam ||
Vaiśampāyana nói: Trong cuộc tàn sát ấy, không một ai đang bị đánh gục còn đủ tỉnh trí để chạy trốn. Tại đó, bậc dũng sĩ cánh tay hùng mạnh đứng nhìn, thấu rõ đây là sự xoay vần của Thời (Kāla)—một cuộc đảo chiều tất yếu do định mệnh an bài.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
When Kāla (Time/fate) turns, ordinary prudence and self-preservation can fail; the verse frames mass violence as a manifestation of an inevitable karmic reversal, warning that moral and social order can collapse when destiny ripens.
Amid a chaotic slaughter, those being attacked cannot even think to run. A heroic figure described as “mighty-armed” witnesses the scene, understanding it as the decisive turning of Time—an unavoidable culmination rather than a controllable human conflict.