Previous Verse
Next Verse

Shloka 5

अध्याय १: उत्पात-दर्शनम् तथा वृष्णि-विनाश-श्रवणम्

Omens Observed and the Hearing of the Vṛṣṇi Destruction

परिवेषाश्र दृश्यन्ते दारुणाश्रन्द्रसूर्ययो: । त्रिवर्णि: श्यामरूक्षान्तास्तथा भस्मारुणप्रभा:,चन्द्रमा और सूर्य दोनोंके चारों ओर भयानक घेरे दृष्टिगोचर होते थे। उन घेरोंमें तीन रंग प्रतीत होते थे। उनका किनारेका भाग काला एवं रूखा होता था। बीचमें भस्मके समान धूसर रंग दीखता था और भीतरी किनारेकी कान्ति अरुणवर्णकी दृष्टिगोचर होती थी

pariveṣāś ca dṛśyante dāruṇāś candrasūryayoḥ | trivarṇāḥ śyāmarūkṣāntās tathā bhasmāruṇaprabhāḥ ||

Vaiśampāyana nói: Những quầng sáng ghê rợn đã hiện ra bao quanh cả mặt trăng lẫn mặt trời. Những vòng ấy có ba sắc rõ rệt: vành ngoài tối sẫm, thô khốc; phần giữa xám như tro; còn mép trong ánh lên sắc đỏ hồng. Những điềm dữ trên trời như vậy báo trước sự tan rã của đạo lý và trật tự xã hội dưới đất—một thế gian đang trượt khỏi khuôn phép để bước vào tai ương.

परिवेषाःhalos, circular rings
परिवेषाः:
Karta
TypeNoun
Rootपरिवेष
FormMasculine, Nominative, Plural
दृश्यन्तेare seen, appear
दृश्यन्ते:
TypeVerb
Rootदृश्
FormPresent, Atmanepada (passive-like sense), Third, Plural
दारुणाःterrible, dreadful
दारुणाः:
Karta
TypeAdjective
Rootदारुण
FormMasculine, Nominative, Plural
चन्द्रसूर्ययोःof the moon and the sun
चन्द्रसूर्ययोः:
Adhikarana
TypeNoun
Rootचन्द्र-सूर्य
FormMasculine, Genitive, Dual
त्रिवर्णाःhaving three colors
त्रिवर्णाः:
Karta
TypeAdjective
Rootत्रि-वर्ण
FormMasculine, Nominative, Plural
श्यामरूक्षान्ताःwhose edges are dark and rough
श्यामरूक्षान्ताः:
Karta
TypeAdjective
Rootश्याम-रूक्ष-अन्त
FormMasculine, Nominative, Plural
तथाand also, likewise
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
भस्मारुणप्रभाःhaving an ash-gray and reddish glow
भस्मारुणप्रभाः:
Karta
TypeAdjective
Rootभस्म-अरुण-प्रभा
FormMasculine, Nominative, Plural

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
C
Candra (Moon)
S
Sūrya (Sun)
P
pariveṣa (halo/ring)

Educational Q&A

The verse uses celestial omens to signal a breakdown of dharmic order: when collective conduct deteriorates, the epic frames the coming suffering as preceded by warnings in nature, urging attentiveness, restraint, and ethical vigilance.

Vaiśampāyana reports frightening atmospheric rings around the moon and sun, described as three-colored. These portents foreshadow the impending catastrophe of the Yādavas and the grim events of the Mausala Parva.