Shloka 49

अध्याय ९ — कर्णस्य प्रहारः, योधयुग्मनियोजनम्, शैनेय-कैकेययोर्युद्धविन्यासः

Devanagari script

घटोत्कचं राक्षसेन्द्र शक्रशकत्या निजध्निवान्‌ | एतांश्व दिवसान्‌ यस्य युद्धे भीतो धनंजय:

Transliteration

ghaṭotkacaṃ rākṣasendra śakraśaktyā nijaghnivān | etāṃś ca divasān yasya yuddhe bhīto dhanaṃjayaḥ ||

Translation

Vaiśampāyana nói: Với ngọn lao Śakti của Indra, ông đã đánh gục Ghaṭotkaca, chúa tể loài Rākṣasa. Chính vì những ngày này mà Dhanaṃjaya (Arjuna) từng khiếp sợ nơi chiến địa—chờ đợi khoảnh khắc vũ khí thần linh ấy bị dùng cạn. Bài kệ nêu rõ phép tính lạnh lùng của chiến tranh: một hành động kinh hoàng được kể lại không chỉ như chiến thắng, mà như sự gạt bỏ một mối họa đang treo lơ lửng và sự tiêu hao của một vũ khí độc nhất có thể đổi thay số mệnh.

Word by Word

• घटोत्कचम्: Ghaṭotkaca (as object)
• घटोत्कचम्: Karma
• Type: Noun
• Root: घटोत्कच
• Form: Masculine, Accusative, Singular

• राक्षसेन्द्र: O lord of the rākṣasas
• Type: Noun
• Root: राक्षसेन्द्र
• Form: Masculine, Vocative, Singular

• शक्रशक्त्या: with Indra's spear (Śakti weapon)
• शक्रशक्त्या: Karana
• Type: Noun
• Root: शक्रशक्ति
• Form: Feminine, Instrumental, Singular

• निजघ्निवान्: he struck down / killed
• Type: Verb
• Root: नि-हन्
• Form: Perfect (Liṭ), 3rd, Singular

• एतान्: these
• एतान्: Karma
• Type: Pronoun
• Root: एतद्
• Form: Masculine, Accusative, Plural

• च: and
• Type: Indeclinable
• Root: च

• दिवसान्: days
• दिवसान्: Karma
• Type: Noun
• Root: दिवस
• Form: Masculine, Accusative, Plural

• यस्य: of whom / whose
• Type: Pronoun
• Root: यद्
• Form: Masculine/Neuter, Genitive, Singular

• युद्धे: in battle
• युद्धे: Adhikarana
• Type: Noun
• Root: युद्ध
• Form: Neuter, Locative, Singular

• भीतः: afraid
• Type: Adjective
• Root: भीत
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• धनंजयः: Dhanañjaya (Arjuna)
• धनंजयः: Karta
• Type: Noun
• Root: धनंजय
• Form: Masculine, Nominative, Singular

Speaker

वैशम्पायन उवाच

Characters & Entities

• Vaiśampāyana
• Ghaṭotkaca
• Rākṣasa (people/class)
• Śakra (Indra)
• Śakti (Indra’s spear/divine weapon)
• Dhanaṃjaya (Arjuna)