Shloka 223
अध्याय ९ — कर्णस्य प्रहारः, योधयुग्मनियोजनम्, शैनेय-कैकेययोर्युद्धविन्यासः
कच्चिन्न निहत:ः शूरो यथान्ये क्षत्रियर्षभा: । सूत! क्या मेरा पुत्र दुःशासन दीनचित्त और पुरुषार्थशून्य होकर कायरके समान भागता हुआ मारा गया। तात! उसने युद्धस्थलमें कोई दीनतापूर्ण बर्ताव तो नहीं किया था। जैसे अन्य क्षत्रियशिरोमणि मारे गये हैं, क्या उसी प्रकार शूरवीर दुःशासन नहीं मारा गया?
kaccin na nihataḥ śūro yathānye kṣatriyarṣabhāḥ | sūta! kiṃ me putro duḥśāsano dīnacittaḥ puruṣārthaśūnyaḥ kṛpaṇavat palāyamāno hataḥ? tāta! sa yuddhasthale kiṃcid dīnatāpūrṇaṃ vyavahāraṃ na kṛtavān? yathānye kṣatriyaśiromaṇayo hatāḥ, kiṃ tathā śūravīro duḥśāsano na nihataḥ?
Dhṛtarāṣṭra nói: “Hỡi Sūta, người dũng sĩ ấy có bị giết như những bậc kṣatriya kiệt xuất khác chăng? Hãy nói cho ta—con ta Duḥśāsana, có phải vì lòng nhụt chí, khí nam nhi cạn kiệt mà bị giết khi đang chạy trốn như kẻ hèn nhát không? Này con, trên chiến địa nó có biểu lộ điều gì ô nhục chăng? Như các kṣatriya hàng đầu đã ngã xuống, chẳng lẽ Duḥśāsana anh hùng cũng bị đánh hạ như vậy sao?”
धृतराष्ट उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the kṣatriya ideal of steadfastness in battle and the moral weight placed on courage and conduct. It also exposes how parental attachment can distort ethical judgment—Dhṛtarāṣṭra’s concern is less about justice and more about whether his son avoided ‘ignoble’ behavior and died with honor.
Dhṛtarāṣṭra anxiously questions Sañjaya about Duḥśāsana’s fate. He asks whether Duḥśāsana has been killed like other leading warriors and, crucially, whether he died while fleeing in fear or maintained proper battlefield conduct.