Shloka 163
अध्याय ९ — कर्णस्य प्रहारः, योधयुग्मनियोजनम्, शैनेय-कैकेययोर्युद्धविन्यासः
Devanagari script
मातड़ इव मनत्तेन ड्विपेन्द्रेण निपातित: । जैसे मतवाले गजराजद्दवारा गिराया हुआ हाथी पड़ा हो, उसी प्रकार कर्ण खूनसे लथपथ होकर अवश्य इस पृथ्वीकी शोभा बढ़ाता हुआ सो रहा है
Transliteration
Dhṛtarāṣṭra uvāca — mattad iva manattvena dvipendreṇa nipātitaḥ | yathā matavāle gajarājena nipātitaḥ hastī patitaḥ syāt, tathā Karṇaḥ śoṇitena liptāṅgaḥ pṛthivyāḥ śobhāṃ vardhayan niścitameva śete |
Translation
Dhṛtarāṣṭra nói: “Như con voi bị chúa voi đang say cuồng vì nhựa động dục quật ngã, Karṇa nằm đó—thân thể bê bết máu—trải dài trên mặt đất, như thể ngay cả trong cái chết chàng vẫn làm tăng thêm vẻ uy nghi lạnh lẽo của chiến trường.”
Word by Word
मातङ्गःelephant
मातङ्गः:
Karta
TypeNoun
Rootमातङ्ग
FormMasculine, Nominative, Singular
इवlike/as
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव
मदात्तेनby one intoxicated (with musth/pride)
मदात्तेन:
Karana
TypeAdjective
Rootमदात्त
FormMasculine/Neuter, Instrumental, Singular
द्विपेन्द्रेणby the lord of elephants (elephant-king)
द्विपेन्द्रेण:
Karana
TypeNoun
Rootद्विपेन्द्र
FormMasculine, Instrumental, Singular
निपातितःfelled/caused to fall
निपातितः:
TypeVerb
Rootनि-पत्
Formक्त (past passive participle), Masculine, Nominative, Singular, Passive (participial)
Speaker
धृतराष्ट उवाच
Characters & Entities
ध
धृतराष्ट्र (Dhṛtarāṣṭra)क
कर्ण (Karṇa)द
द्विपेन्द्र / गजराज (lord of elephants)प
पृथ्वी (earth)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes