Shloka 32
त एव सभ्यास्तत्रासन् प्रेक्षकाश्नाभवन् सम ते । तत्रैषां ग्लहमानानां ध्रुवी जयपराजयौ
ta eva sabhyās tatrāsan prekṣakāś cābhavan samāḥ te | tatraiṣāṁ glahamānānāṁ dhruvī jayaparājayau ||
Sañjaya nói: “Chính những người từng ngồi xem ván xúc xắc thuở trước lại có mặt nơi ấy, nay ngồi như các bô lão trong hội đồng. Và tại đó, khi các anh hùng ‘chơi’ canh bạc chiến tranh, thắng cho một bên và bại cho bên kia là điều tất yếu—đã được định sẵn trong ván cờ nghiệt ngã ấy.”
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse frames war as a continuation of the moral failure of the dice-hall: the same social and political elite who once watched injustice now preside again, and the ‘wager’ of violence yields an unavoidable binary outcome—someone must win and someone must lose—highlighting the ethical cost of treating human lives like stakes in a game.
Sañjaya reports to Dhṛtarāṣṭra that the very people who were spectators during the earlier gambling episode are present again as courtly observers, and that in the present ‘game’—the battle—these warriors are effectively wagering their lives, with certain victory for one side and certain defeat for the other.