Shloka 78
भवन्ति पुरुषव्याप्र नाविका: कालपर्यये । तथा कर्ण समासाद्य तावका: पुरुषर्षभ
bhavanti puruṣavyāprā nāvikāḥ kālaparyaye | tathā karṇa samāsādya tāvakāḥ puruṣarṣabha ||
Sañjaya nói: “Vào khúc ngoặt hiểm yếu của thời cuộc, người lái thuyền trở nên hết sức lanh lẹ và tỉnh táo. Cũng vậy, hỡi Karṇa—bậc hùng tráng giữa loài người—khi vừa chạm trán Karṇa, quân sĩ của ngài cũng bừng dậy, xông vào hành động mãnh liệt.”
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how decisive moments (kāla-paryaya) awaken heightened effort: just as boatmen become most vigilant in dangerous crossings, warriors intensify their resolve when rallied around a capable leader like Karṇa.
Sañjaya reports to Dhṛtarāṣṭra that the Kaurava forces, upon reaching and aligning with Karṇa, became vigorously active—suggesting a surge of confidence and coordinated action under Karṇa’s presence.