इस प्रकार श्रीमह्याभारत कर्णपर्वमें अर्जुनवाक्यविषयक चौहत्तरवाँ अध्याय पूरा हुआ ॥/ ७४ ॥। अपने-आप बछ। अर: अं पञ्चसप्ततितमो< ध्याय: दोनों पक्षोंकी सेनाओंमें दन्द्रयुद्ध तथा सुषेणका वध ध्ृतराष्ट्र उवाच समागमे पाण्डवसृज्जयानां महाभये मामकानामगाधे । धनंजये तात रणाय याते कर्णेन तद् युद्धमथो<त्र कीदूक्ू
Dhṛtarāṣṭra uvāca: samāgame pāṇḍava-sṛñjayānāṃ mahābhaye māmakānām agādhe | dhanañjaye tāta raṇāya yāte karṇena tad yuddham atho ’tra kīdṛk ||
Dhṛtarāṣṭra nói: “Hỡi Sañjaya thân mến! Khi quân Pāṇḍava và Sṛñjaya đã giao chiến với các con ta trong một cuộc chiến mênh mông, kinh hoàng khôn lường, thì đến lúc Dhanañjaya (Arjuna) đích thân tới đó để đánh Karṇa, cuộc giao tranh ấy đã biến thành thế nào? Hãy thuật lại bản chất của trận chiến ấy.”
ध्ृतराष्ट्र उवाच
The verse frames war as an immeasurable, fearsome consequence of prior choices: Dhṛtarāṣṭra’s possessive identification (“māmakāḥ”) and anxious questioning highlight how attachment and moral blindness in rulership culminate in catastrophic conflict, where even the arrival of a single great warrior can transform the scale and intensity of violence.
Dhṛtarāṣṭra asks Sañjaya to describe how the battle changed once Arjuna (Dhanañjaya) reached the battlefield to fight Karṇa, implying that the war was already raging fiercely between the Pāṇḍava-Sṛñjaya alliance and the Kaurava forces.