Shloka 443
धृष्टद्युम्न॑ समासाद्य स गत: परमां गतिम् । 'प्रतापी भरद्वाजनन्दन वीर द्रोणाचार्य अपने बाणोंद्वारा शत्रुयोद्धाओंको दग्ध करके धृष्टद्युम्नसे भिड़कर परमगतिको प्राप्त हो गये
dhṛṣṭadyumnam samāsādya sa gataḥ paramāṃ gatim |
Sañjaya nói: Đối mặt với Dhṛṣṭadyumna, ông đã đạt đến cứu cánh tối thượng. Droṇācārya, người con của Bharadvāja, bậc dũng tướng lẫm liệt—sau khi dùng mũi tên thiêu đốt các chiến binh địch, đã giao chiến với Dhṛṣṭadyumna rồi đi về định mệnh tối cao của mình, khép lại một đời sống trong bổn phận nghiêm khắc và kỷ luật võ trận.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse frames a warrior’s end in terms of 'gati' (destiny/attainment): even amid violent conflict, the epic evaluates death through the lens of duty, reputation, and the moral weight of one’s life-course. It suggests that a life of disciplined action culminates in an 'ultimate end'—a narrative way of judging the quality of one’s departure, not merely the fact of dying.
Sañjaya reports that Droṇācārya, after fiercely striking down enemy fighters with his arrows, directly confronts Dhṛṣṭadyumna and then 'goes to the supreme end'—a concise epic notice of Droṇa’s final departure in the battle sequence.