Shloka 4
'प्रजानाथ! शत्रुओंके साथ-साथ तुमलोगोंके पास भी विशाल सेना जुट गयी थी; परंतु परस्पर युद्ध करके प्रायः नष्ट हो गयी, अब थोड़ी-सी ही शेष रह गयी है ।।
bhūtvā vai kauravāḥ pārtha prabhūta-gaja-vājinaḥ | tvāṃ vai śatruṃ samāsādya vinaṣṭā raṇa-mūrdhani ||
Sañjaya nói: “Hỡi chúa tể muôn dân! Cả phía địch lẫn phía ngài đều đã tụ hội một đạo quân hùng hậu; nhưng do giao chiến lẫn nhau, họ gần như bị tiêu diệt, nay chỉ còn lại ít ỏi. Hỡi Pārtha, phe Kaurava quả đã thành một đại quân mạnh mẽ, dồi dào voi ngựa; thế nhưng, gặp ngài—một kẻ thù anh dũng—họ đã bị nghiền nát ngay nơi tuyến đầu của chiến trận.”
संजय उवाच
Educational Q&A
Even vast material strength—numbers, elephants, horses—can collapse when opposed by superior valor, strategy, and the momentum of dharma-driven resolve; the verse underscores the fragility of power when it is misdirected or ethically compromised.
Sañjaya reports to Dhṛtarāṣṭra that the Kaurava forces, though once immense and well-equipped, have been largely destroyed after confronting Arjuna (Pārtha) at the forefront of the fighting.