Shloka 66
Devanagari script
सज्जं निवेदयामास पाण्डवस्य महात्मन: । नृपश्रेष्ठ! श्रीकृष्णके इस प्रकार आदेश देनेपर दारुकने व्याप्र-चर्मसे आच्छादित तथा शत्रुओंको तपानेवाले रथको जोतकर तैयार कर दिया और महामना पाण्डुकुमार अर्जुनके पास आकर निवेदन किया कि “आपका रथ सब सामग्रियोंसे सुसज्जित है”
Translation
Dāruka đến bẩm với Arjuna, người con cao cả của Pāṇḍu: “Muôn tâu bậc vương giả tối thượng! Theo lệnh của Śrī Kṛṣṇa, thần đã thắng ách, chuẩn bị xong cỗ chiến xa phủ da hổ, khiến quân thù khiếp đảm; nay đến tâu rằng: ‘Chiến xa của ngài đã được trang bị đầy đủ mọi vật dụng.’”
Word by Word
सज्जम्ready, prepared
सज्जम्:
Karma
TypeAdjective
Rootसज्ज
FormNeuter, Accusative, Singular
निवेदयामासreported, informed
निवेदयामास:
Karta
TypeVerb
Rootनि-विद्
FormPerfect (Periphrastic), Third, Singular
पाण्डवस्यof/unto the Pandava
पाण्डवस्य:
Sampradana
TypeNoun
Rootपाण्डव
FormMasculine, Genitive, Singular
महात्मनःof the great-souled one
महात्मनः:
Sampradana
TypeAdjective
Rootमहात्मन्
FormMasculine, Genitive, Singular
नृपश्रेष्ठO best of kings
नृपश्रेष्ठ:
Adhikarana
TypeNoun
Rootनृप-श्रेष्ठ
FormMasculine, Vocative, Singular
श्रीकृष्णकेof Shri Krishna
श्रीकृष्णके:
Apadana
TypeNoun
Rootश्रीकृष्ण
FormMasculine, Genitive, Singular
एवम्thus
एवम्:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootएवम्
आदेशcommand, order
आदेश:
Karma
TypeNoun
Rootआदेश
FormMasculine, Accusative, Singular
दत्त्वाhaving given
दत्त्वा:
Karana
TypeVerb
Rootदा
Formक्त्वा (absolutive), Active
दारुकःDaruka (Krishna's charioteer)
दारुकः:
Karta
TypeNoun
Rootदारुक
FormMasculine, Nominative, Singular
व्याघ्रचर्मणाwith tiger-skin
व्याघ्रचर्मणा:
Karana
TypeNoun
Rootव्याघ्र-चर्मन्
FormNeuter, Instrumental, Singular
आच्छादितम्covered
आच्छादितम्:
Karma
TypeVerb
Rootआ-छद्
Formक्त (past passive participle), Masculine, Accusative, Singular
शत्रून्enemies
शत्रून्:
Karma
TypeNoun
Rootशत्रु
FormMasculine, Accusative, Plural
तापयन्तम्scorching, tormenting
तापयन्तम्:
Karma
TypeVerb
Rootतप्
Formशतृ (present active participle), Masculine, Accusative, Singular
रथम्chariot
रथम्:
Karma
TypeNoun
Rootरथ
FormMasculine, Accusative, Singular
योजयित्वाhaving yoked/harnessed
योजयित्वा:
Karana
TypeVerb
Rootयुज्
Formक्त्वा (absolutive, causative sense), Active
सज्जीकृतवान्made ready, prepared
सज्जीकृतवान्:
Karta
TypeVerb
Rootकृ
Formक्तवत् (perfective past active participle), Masculine, Nominative, Singular
महामनाgreat-minded
महामना:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootमहामनस्
FormMasculine, Nominative, Singular
पाण्डुकुमारम्the son of Pandu
पाण्डुकुमारम्:
Karma
TypeNoun
Rootपाण्डु-कुमार
FormMasculine, Accusative, Singular
अर्जुनम्Arjuna
अर्जुनम्:
Karma
TypeNoun
Rootअर्जुन
FormMasculine, Accusative, Singular
उपगम्यhaving approached
उपगम्य:
Karana
TypeVerb
Rootउप-गम्
Formल्यप् (absolutive), Active
निवेदयामासreported, informed
निवेदयामास:
Karta
TypeVerb
Rootनि-विद्
FormPerfect (Periphrastic), Third, Singular
तवyour
तव:
Sampradana
TypePronoun
Rootयुष्मद्
FormGenitive, Singular, —
रथःchariot
रथः:
Karta
TypeNoun
Rootरथ
FormMasculine, Nominative, Singular
सर्वसामग्रीभिःwith all equipment/materials
सर्वसामग्रीभिः:
Karana
TypeNoun
Rootसर्व-सामग्री
FormFeminine, Instrumental, Plural
सुसज्जितःwell-equipped, fully prepared
सुसज्जितः:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootसु-सज्जित
FormMasculine, Nominative, Singular
इतिthus (quotative)
इति:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootइति
Speaker
संजय उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes