Shloka 4
भीमसेनस्य वेगाभिपातः—विशोकसारथिसंवादश्च
Bhīma’s surge and dialogue with charioteer Viśoka
द्रौणायनिशरच्छन्न॑ न प्राज्ञायत किज्चन । बाणभूतमभूत् सर्वमायोधनशिरो महत्,द्रोणपुत्रके बाणोंसे आच्छन्न हो जानेके कारण वहाँ कुछ भी ज्ञात नहीं होता था। युद्धका वह सारा विशाल मैदान बाणमय हो रहा था
drauṇāyaniśaracchannaṁ na prājñāyata kiñcana | bāṇabhūtam abhūt sarvam āyodhanaśiro mahat ||
Sañjaya thưa: Bị mưa tên của con trai Droṇa phủ kín, nơi ấy không còn phân biệt được điều gì cho rõ. Cả chiến trường mênh mông—tựa như đầu và tim của cuộc giao tranh—dường như hóa thành một khối tên, như thể chính chiến tranh đã biến thành một cơn bão vũ khí chói lòa.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse underscores how unchecked martial force can eclipse discernment: when the battlefield is overwhelmed by weapons, clarity and humane judgment vanish. It implicitly warns that in war, perception and moral orientation are easily obscured, even for observers, as violence becomes all-consuming.
Sañjaya describes the intensity of Aśvatthāman’s arrow-shower. The battlefield is so densely filled and covered with arrows that nothing can be distinguished; the main arena of combat appears transformed into a single mass of missiles.