Shloka 2
अध्याय ५३ — रणमेघोपमा सेना-वर्णना तथा सुषेण-वधोत्तर प्रतिक्रिया
Battle-as-Storm Imagery and the Aftermath of Suṣeṇa’s Fall
सीदमानां चमूं दृष्टवा पाण्डुपुत्रभयार्दिताम् | समुज्जहु: सम वेगेन भिन्नां नावमिवार्णवे
sādamānāṁ camūṁ dṛṣṭvā pāṇḍuputrabhayārditām | samujjahuḥ sama-vegena bhinnāṁ nāvam ivārṇave ||
Sañjaya nói: Thấy quân của ngài đang suy sụp tinh thần, bị nỗi sợ các con của Pāṇḍu giày vò, những chiến binh ấy liền lao tới với tốc độ ngang nhau và nâng đỡ đội quân ấy lên, như cứu một con thuyền vỡ giữa đại dương.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how fear can rapidly erode an army’s stability, and how coordinated leadership seeks to ‘rescue’ collective morale—suggesting that courage in dharma-yuddha is not only personal but also organizational and sustained by mutual support.
Sañjaya reports that the Kaurava host is faltering under fear of the Pāṇḍavas; key warriors rush in together to steady and revive the shaken formation, compared to saving a broken boat tossed in the sea.