Shloka 683
कृष्णोपदेशः, अर्जुनस्य क्षमा-याचनम्, कर्णवध-अनुज्ञा
Krishna’s Counsel, Arjuna’s Apology, and Authorization for Karṇa’s Slaying
संसक्तान् पाण्डवैर्दष्टवा निवृत्ता: कुरव: पुनः । उस समय शकुनि, कृतवर्मा, अश्वत्थामा, कर्ण और कृपाचार्यको पाण्डवोंके साथ जूझते देख भागे हुए कौरव-सैनिक फिर लौट आये
saṁsaktān pāṇḍavair dṛṣṭvā nivṛttāḥ kuravaḥ punaḥ | tadā śakuni-kṛtavarmā-aśvatthāmā-karṇa-kṛpācāryān pāṇḍavaiḥ saha yudhyamānān dṛṣṭvā palāyitāḥ kaurava-sainikāḥ punar nyavartanta |
Sañjaya nói: Thấy các thủ lĩnh của mình đang giáp chiến quyết liệt với các Pāṇḍava, những quân Kaurava đã quay lưng tháo chạy lại trở về lần nữa. Khi ấy, quân Kaurava trông thấy Śakuni, Kṛtavarmā, Aśvatthāmā, Karṇa và Kṛpācārya đang vật lộn với các Pāṇḍava; nỗi hổ thẹn và lòng trung thành đã lấn át sợ hãi, khiến họ nhập trận trở lại.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how the presence and example of leaders can restore morale: even soldiers who fled may return when they see their chiefs standing firm. Ethically, it reflects the kṣatriya ideal of overcoming fear through honor, loyalty, and responsibility in a time of crisis.
During the battle, some Kaurava troops had retreated. When they saw Śakuni, Kṛtavarmā, Aśvatthāmā, Karṇa, and Kṛpācārya intensely fighting the Pāṇḍavas, those soldiers turned back and re-entered the fight.