Shloka 563
सामात्यबान्धवो राजन् कर्ण: प्रहरतां वर: । राजन! इस प्रकार कर्ण और अर्जुनके संग्राममें यह भारी संहार हुआ है। जैसे देवराज इन्द्रने वृत्रासुरको, श्रीरामचन्द्रजीने रावणको, नरकशत्रु श्रीकृष्णने नरक और मुरुको तथा भृगुवंशी परशुरामने तीनों लोकोंको मोहित करनेवाला अत्यन्त घोर युद्ध करके समरांगणमें रणदुर्मद शूरवीर कृतवीर्यकुमार अर्जुनको उसके भाई-बन्धुओंसहित मार डाला था, जैसे स्कन्दने महिषासुरका और रुद्रने अन्धकासुरका संहार किया था, उसी प्रकार अर्जुनने योद्धाओंमें श्रेष्ठ युद्धदुर्मद कर्णको द्वैरथयुद्धमें उसके मन्त्री और बन्धुओंसहित मार डाला
sa-mātya-bāndhavo rājan karṇaḥ praharatāṃ varaḥ |
Sañjaya thưa: “Tâu Đại vương, Karṇa—bậc nhất trong những người ra đòn—đứng cùng các đại thần và thân tộc. Vì thế, trong cuộc giao chiến giữa Karṇa và Arjuna đã xảy ra một cuộc tàn sát ghê gớm. Như Indra giết Vṛtra, Rāma giết Rāvaṇa, Kṛṣṇa—kẻ thù của Naraka—giết Naraka và Mura, và Paraśurāma thuộc dòng Bhṛgu, sau một trận chiến cực kỳ khủng khiếp làm ba cõi mê mờ, đã giết Arjuna con Kṛtavīrya, vị anh hùng cuồng chiến, cùng anh em và đồng minh; như Skanda diệt Mahiṣāsura và Rudra diệt Andhaka—cũng vậy, Arjuna trong cuộc đấu chiến xa đã giết Karṇa, bậc nhất trong các chiến sĩ, say men chiến trận, cùng các đại thần và thân tộc của ông.”
संजय उवाच
Educational Q&A
The passage underscores that even the greatest martial excellence is ultimately subordinate to a larger moral-cosmic order: victories and deaths in war are narrated as patterned after divine precedents, suggesting that pride in battle (yuddha-durmada) and worldly power do not override the workings of dharma and destiny.
Sañjaya reports to Dhṛtarāṣṭra that in the fierce chariot-duel, Arjuna slew Karṇa along with his ministers and kinsmen. To convey the magnitude of the event, he compares it to famous mythic slayings by Indra, Rāma, Kṛṣṇa, Paraśurāma, Skanda, and Rudra.