Shloka 59
युधिष्ठिरस्य धनंजय-प्रति गर्हा
Yudhiṣṭhira’s Reproach to Dhanaṃjaya
न हि त्वां समरे राजन् हन्यात् कर्ण: कथड्चन । 'युद्धमें मेरे-जैसे लोगोंसे अप्रिय वचन बोलनेपर तुम्हें यही तथा दूसरा कुफल भी भोगना पड़ेगा। अतः कुन्तीनन्दन! अपने घर चले जाओ अथवा जहाँ श्रीकृष्ण और अर्जुन हों वहीं पधारो। राजन्! कर्ण समरांगणमें किसी तरह भी तुम्हारा वध नहीं करेगा" || ५८३ || एवमुक्त्वा तत: पार्थ विसृज्य च महाबल:
na hi tvāṃ samare rājan hanyāt karṇaḥ kathaṃcana |
Sañjaya nói: “Tâu Đại vương, Karṇa sẽ không giết bệ hạ trong chiến trận—tuyệt đối không.” Trong khuôn khổ đạo lý của tình tiết này, lời ấy nêu bật một sự tự chế vẫn vận hành ngay giữa chiến tranh: dẫu bị khiêu khích và nghe lời cay nghiệt, vẫn có những giới hạn (do lời thệ, bổn phận, hay dụng ý chiến lược) được giữ gìn; và nhà vua được cảnh báo rằng lời nói liều lĩnh đối với những dũng sĩ hùng mạnh sẽ chuốc lấy hậu quả đắng cay.
संजय उवाच
Educational Q&A
Even in the chaos of war, speech and conduct have consequences, and ethical restraints can still operate: provocation does not automatically justify every act, and certain boundaries (vows, obligations, or strategic limits) may prevent a warrior from killing a particular opponent.
Sañjaya reports to the king that Karṇa will not kill him in battle under any circumstances, conveying reassurance while also implying a broader warning about the dangers of provoking powerful fighters and the complex codes governing battlefield actions.