Shloka 493
अर्जुनस्य द्रोणिप्रतिघातः कर्णोपसर्पणं च
Arjuna Checks Droṇaputra; Karṇa Advances
कर्णस्य युधि दुर्धर्षस्तत: पृष्ठमपालयत् । तदनन्तर महारथी वृषसेनने दूसरे रथपर बैठकर तिहत्तर बाणोंसे द्रौपदीके पुत्रोंको
sañjaya uvāca |
karṇasya yudhi durdharṣas tataḥ pṛṣṭham apālayat |
tad-anantaraṁ mahārathī vṛṣasenena dvitīye ratha-pariṣadi (rathopari) upaviśya tri-saptati-bāṇaiḥ draupadī-putrān, pañcabhir yuyudhānam, catuḥ-ṣaṣṭyā bhīmasenam, pañcabhiḥ sahadevam, tribhir nakulam, saptabhiḥ śatānīkam, daśabhiḥ śikhaṇḍinam, śata-bāṇaiś ca dharmarājaṁ yudhiṣṭhiram āhatavān |
rājendra prajānātha mahā-dhanurdharaḥ karṇa-putro vijayābhilāṣī etān sarvān pramukhān vīrān anyāṁś ca śaraiḥ pīḍitavān |
tataḥ sa durdharṣo vīro yuddha-sthale punaḥ karṇasya pṛṣṭha-bhāgaṁ rakṣitum ārabdhavān ||
Sañjaya nói: Rồi chiến binh khó bề khuất phục ấy che chở hậu phương của Karṇa trong trận chiến. Sau đó, đại xa chiến Vṛṣasena chuyển sang một chiến xa khác, bắn các con trai của Draupadī bảy mươi ba mũi tên; Yuyudhāna năm mũi; Bhīmasena sáu mươi bốn mũi; Sahadeva năm mũi; Nakula ba mũi; Śatānīka bảy mũi; Śikhaṇḍin mười mũi; và Dharmarāja Yudhiṣṭhira một trăm mũi. Ôi đại vương, chúa của muôn dân! Con trai của Karṇa—một cung thủ kiệt xuất, khát vọng chiến thắng—đã làm đau đớn các dũng tướng ấy cùng nhiều người khác bằng mũi tên của mình. Rồi chiến binh đáng sợ ấy lại đứng ra bảo vệ phía sau Karṇa trên chiến địa.
संजय उवाच
Educational Q&A
Even amid the drive for victory, the passage highlights a battlefield ethic of duty and protection: a warrior’s responsibility includes guarding an ally’s vulnerable rear and acting with disciplined purpose. It also underscores the moral weight of martial excellence—skill used to harm many at once intensifies the consequences of war.
Sañjaya reports that a formidable fighter is guarding Karṇa’s rear. Then Karṇa’s son Vṛṣasena, positioned on another chariot, showers specific heroes—Draupadī’s sons, Sātyaki, Bhīma, the twins, Śatānīka, Śikhaṇḍin, and especially Yudhiṣṭhira—with counted volleys of arrows, wounding them, after which the rear-guard protection of Karṇa resumes.