Shloka 433
अर्जुनस्य द्रोणिप्रतिघातः कर्णोपसर्पणं च
Arjuna Checks Droṇaputra; Karṇa Advances
कृतो जिधघांसु: शैनेयं खड्गचर्मधृगभ्ययात् । इस प्रकार रणक्षेत्रमें युयुधानके द्वारा सारथि
sañjaya uvāca | kṛto jighāṃsuḥ śaineyaṃ khaḍgacarmadhṛg abhyayāt |
Sañjaya nói: Đã quyết giết Śaineya, hắn tiến về phía chàng, tay cầm kiếm và khiên. Vì thế, trên chiến địa, Vṛṣasena—bị Yuyudhāna tước mất người đánh xe, ngựa và cả cờ chiến xa—đã ngồi bệt trên xe mình suốt hai ghaṭikā, rã rời và choáng váng; rồi lại đứng dậy, nuôi ý định sát hại Sātyaki, và xông tới với khiên và kiếm. Đoạn này cho thấy: dù chịu đòn nặng và gục ngã trong chốc lát, ý chí của chiến binh vẫn có thể hóa cứng thành bạo lực mới—phơi bày đà nghiệt ngã của chiến tranh, nơi quyết tâm thường lấn át suy xét.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse underscores the harsh psychology of war: even after being incapacitated and humiliated (losing charioteer, horses, and standard), a warrior may reconstitute his will into renewed aggression. It implicitly invites reflection on how determination, when yoked to vengeance, perpetuates violence rather than restoring dharma.
After Yuyudhāna (Sātyaki/Śaineya) disables Vṛṣasena’s chariot setup—removing his charioteer, horses, and banner—Vṛṣasena sits dazed for a while. He then rises, takes up sword and shield, and advances with the intent to kill Sātyaki.