Shloka 25
Adhyāya 36: Ghora-yuddha-varṇanam
A Clinical Description of the Intensified Engagement
प्राज्लस्थ मूढस्य च जीवितान्ते नास्ति प्रमोक्षो5न्तकसत्कृतस्य । अतो विद्वन्नभियास्यामि पार्थान् दिष्टं न शक््यं व्यतिवर्तितुं वै
sañjaya uvāca |
prājlasta mūḍhasya ca jīvitānte nāsti pramokṣo ’ntakasatkṛtasya |
ato vidvann abhiyāsyāmi pārthān diṣṭaṃ na śakyaṃ vyativartituṃ vai ||
Sañjaya nói: “Dù là người trí hay kẻ mê muội, khi mạng sống đến hồi tận, không ai thoát khỏi Thần Chết, đấng tiếp nhận mỗi hữu tình theo phần định. Vì vậy, hỡi bậc học giả, ta nhất định sẽ tiến đánh các Pārtha—những con trai của Kuntī. Quả thật, điều đã được định bởi số mệnh thì không thể xoay chuyển.”
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse stresses the inevitability of death and the inescapability of what is ordained (diṣṭa). It frames human effort—wise or foolish—as ultimately unable to overturn the final decree of mortality and destiny.
Sañjaya reports a warrior’s resolve to advance against the Pāṇḍavas (the Pārthas), justifying the decision by appealing to fate: since death and destiny cannot be avoided, he will proceed with the attack.