Shloka 15
Adhyāya 36: Ghora-yuddha-varṇanam
A Clinical Description of the Intensified Engagement
समीक्ष्य संख्येडतिबलान् नराधिपान् ससूतमातड्रथान् परैहतान् | कथं न सर्वानहितान् रणेडवधीद् महास्त्रविद् ब्राह्मणपुड्वो गुरु:
samīkṣya saṅkhyed atibalān narādhipān sasūtamātad-rathān paraihatān | kathaṁ na sarvān ahitān raṇe ’vadhīd mahāstravid brāhmaṇa-pūjyo guruḥ ||
Sañjaya nói: “Thấy những vị vua hùng mạnh phi thường—cùng với xa phu và chiến xa của họ—bị quân địch đánh gục, người ta không khỏi tự hỏi: vì sao vị đạo sư đáng kính, bậc tinh thông đại thần khí, được cả các Bà-la-môn tôn trọng, lại không giết sạch mọi kẻ thù trong trận chiến?”
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the tension between capability and restraint: even a supremely skilled and socially revered teacher may not (or cannot) annihilate all opponents. It invites reflection on dharma in war—limits, obligations, and the moral weight borne by leaders and preceptors amid mass destruction.
Sañjaya reports the battlefield scene: many powerful kings, along with their charioteers and chariots, have been felled by the enemy. He then poses a pointed question about the revered martial preceptor—why, despite his mastery of great weapons, he did not kill all hostile forces in the fight.