Shloka 79
कर्णेन युधिष्ठिरानीकविदारणम् / Karṇa’s Breach of Yudhiṣṭhira’s Battle-Line
अभीषून् हि प्रतोदं च संजग्राह पितामह: । अपने तेजसे प्रकाशित होते हुए भगवान् ब्रह्माने रथारूढ़ होकर घोड़ोंकी बागडोर और चाबुक दोनों वस्तुएँ अपने हाथमें ले लीं ।। ७८ इ ।। तत उत्थाप्य भगवांस्तान् हयाननिलोपमान्
abhīṣūn hi pratodaṃ ca saṃjagrāha pitāmahaḥ | apane tejase prakāśita hote hue bhagavān brahmāne rathārūḍha hokara ghoṛoṃ kī bāgaḍora aura cābuka donoṃ vastueṃ apane hātha meṃ le līṃ || 78 || tata utthāpya bhagavāṃs tān hayān anilopamān
Rồi bậc Tổ phụ cầm lấy dây cương và roi thúc. Rực sáng bởi chính uy quang của mình, đấng Brahmā chí phúc, khi đã lên ngự trên chiến xa, tự tay nắm cả dây cương lẫn gậy thúc ngựa. Kế đó, Ngài thúc dậy những tuấn mã nhanh như gió. Đoạn này gợi một hình ảnh đạo lý về lãnh đạo có trách nhiệm: giữa cơn nguy biến, bậc đáng tôn không chỉ ra lệnh từ xa, mà tự mình nắm quyền điều khiển, dẫn dắt sức mạnh lớn bằng kỷ luật chứ không buông thả.
पितामह उवाच
Educational Q&A
The verse presents an ethical model of governance and self-mastery: powerful forces (symbolized by wind-swift horses) must be guided by steady hands. True authority is shown by taking responsibility for direction and restraint, not by leaving control to impulse or to others.
A venerable figure (Pitāmaha) describes Brahmā mounting the chariot and personally taking the reins and whip, then rousing the wind-like horses—signaling decisive intervention and controlled action in a charged, martial setting.