Shloka 106
कर्णेन युधिष्ठिरानीकविदारणम् / Karṇa’s Breach of Yudhiṣṭhira’s Battle-Line
ततःप्रभृति भद्रं ते गवां द्वैधीकृता: खुरा: । हयानां च सतना राजंस्तदाप्रभूति नाभवन्
tataḥprabhṛti bhadraṃ te gavāṃ dvaidhīkṛtāḥ khurāḥ | hayānāṃ ca satanā rājan tadāprabhūti nābhavan |
Từ đó về sau—cầu điều lành đến với ngài—móng chân của loài bò trở thành móng chẻ đôi; và, hỡi đức vua, từ bấy giờ ngựa cũng không còn móng liền một khối như trước. Lời ấy ghi nhận một biến đổi lâu dài trong trật tự tự nhiên, như dấu vết còn lại của hành vi và điều kiện vũ trụ vượt khỏi khoảnh khắc biến cố.
पितामह उवाच
Educational Q&A
The verse conveys an etiological moral: certain decisive events and the conduct surrounding them can imprint enduring consequences on the natural world, suggesting a linkage between ethical-cosmic order and observable features of creation.
Bhīṣma addresses a king and explains that from a particular turning point onward, cattle came to have split (cloven) hooves, while horses ceased to have solid, undivided hooves—framing a permanent change as a remembered consequence of earlier happenings.