Shloka 38
Karna Reproves Shalya; Brahmin Reports on Bāhlīkas; Shalya’s Universalizing Rebuttal (कर्ण–शल्य संवादः)
Devanagari script
हतप्रवीरे सैन्येडस्मिन् मयि चावस्थिते युधि । अभियास्यति मां पार्थ: शक्रशक्तिविनाकृतम्,हमारी इस सेनाके प्रमुख वीर मारे गये हैं। अतः मैं युद्धमें जब इस सेनाके भीतर खड़ा होऊँगा, उस समय अर्जुन मुझे इन्द्रकी दी हुई शक्तिसे वंचित जानकर अवश्य मुझपर आक्रमण करेंगे
Translation
Khi các dũng tướng chủ chốt của quân ta đã ngã xuống, còn ta vẫn đứng vững trong chiến trận giữa đạo quân này, Pārtha (Arjuna) ắt sẽ xông đến đánh ta, vì biết rằng ta đã không còn “Shakti” do Indra ban nữa.
Word by Word
हतप्रवीरेin (the army) whose chief heroes are slain
हतप्रवीरे:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootहतप्रवीर
FormNeuter, Locative, Singular
सैन्येin the army
सैन्ये:
Adhikarana
TypeNoun
Rootसैन्य
FormNeuter, Locative, Singular
अस्मिन्in this
अस्मिन्:
Adhikarana
TypePronoun
Rootअस्मद्
FormNeuter, Locative, Singular
मयिwhen I (am) / in me (i.e., with me present)
मयि:
Adhikarana
TypePronoun
Rootअस्मद्
FormMasculine, Locative, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
अवस्थितेwhen (I am) stationed/standing
अवस्थिते:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootअवस्थित
FormMasculine, Locative, Singular
युधिin battle
युधि:
Adhikarana
TypeNoun
Rootयुध्
FormFeminine, Locative, Singular
अभियास्यतिwill attack/assail
अभियास्यति:
TypeVerb
Rootअभि-या
FormSimple Future (Luṭ), 3rd, Singular, Parasmaipada
माम्me
माम्:
Karma
TypePronoun
Rootअस्मद्
FormMasculine, Accusative, Singular
पार्थःPārtha (Arjuna)
पार्थः:
Karta
TypeNoun
Rootपार्थ
FormMasculine, Nominative, Singular
शक्रशक्तिविनाकृतम्deprived of Indra's spear/weapon
शक्रशक्तिविनाकृतम्:
TypeAdjective
Rootशक्र-शक्ति-विनाकृत
FormMasculine, Accusative, Singular
Speaker
कर्ण उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes