Shloka 22

काकोपमोपदेशः

The Crow-and-Swan Exemplum as Counsel to Karṇa

Devanagari script

ततो दुर्योधनो राजा शक्ति चिक्षेप भारत

Transliteration

tato duryodhano rājā śaktiṃ cikṣepa bhārata

Translation

Sañjaya nói: Rồi vua Duryodhana phóng vũ khí śakti, hỡi hậu duệ Bharata—một hành động làm căng thẳng thêm thế lưỡng nan đạo lý của chiến trận, khi quyền lực vương giả được biểu lộ bằng sức sát phạt chứ không phải bằng tiết chế hay hòa giải.

Word by Word

• ततः: then, thereafter
• ततः: Adhikarana
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (तद्-प्रातिपदिकात् अव्यय)
• Form: अव्यय (पञ्चमी-अर्थे)

• दुर्योधनः: Duryodhana
• दुर्योधनः: Karta
• Type: Noun
• Root: दुर्योधन (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• राजा: the king
• राजा: Karta
• Type: Noun
• Root: राजन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• शक्तिम्: a spear, javelin
• शक्तिम्: Karma
• Type: Noun
• Root: शक्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• चिक्षेप: threw, hurled
• Type: Verb
• Root: क्षिप् (धातु)
• Form: लिट् (परस्मैपद), प्रथमपुरुष, एकवचन

• भारत: O Bharata (descendant of Bharata)
• Type: Noun
• Root: भारत (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन

Speaker

संजय उवाच

Characters & Entities

• Sanjaya
• Duryodhana
• Dhritarashtra (implied by address 'Bhārata')
• śakti (weapon)

Educational Q&A

What is the core teaching?

The verse highlights how, in the pressure of war, kings may choose escalation through force. It invites reflection on dharma in conflict: power and duty can be exercised, yet each violent choice carries ethical weight and consequences.

What is happening in the narrative?

Sanjaya reports that Duryodhana, the Kaurava king, throws a śakti (a spear-like missile weapon). The line marks a decisive, aggressive action within the ongoing battle sequence.