Shloka 23
कर्णस्य दानप्रतिज्ञा–शल्योपदेश–वाक्ययुद्धम्
Karna’s Gift-Vows, Shalya’s Counsel, and the Battle of Words
पादातैराहता नागा विवरेषु समन्ततः । चक्कुरार्तस्वरं घोरें दुद्र॒ुवुश्ष दिशो दश
pādātair āhatā nāgā vivareṣu samantataḥ | cakrur ārta-svaraṁ ghoraṁ dudruvuś ca diśo daśa ||
Sañjaya thưa: Bị bộ binh đánh từ mọi phía—nhất là nhằm vào những chỗ hở yếu—đàn voi rống lên tiếng kêu đau đớn ghê rợn rồi chạy trốn về cả mười phương. Cảnh ấy cho thấy trong cơn hỗn loạn của chiến tranh, ngay cả sức mạnh lớn lao cũng sụp đổ khi điểm yếu bị khoét trúng, và khổ đau lan tràn không chừa một ai trên chiến địa.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the harsh reality of war: strength is undone when vulnerabilities are targeted, and the consequences—fear, pain, and disorder—affect all beings, not only the principal warriors. It implicitly cautions against glorifying battle by foregrounding suffering and panic.
During the fighting, infantrymen find openings and strike the elephants from all sides. The elephants, overwhelmed and wounded, emit terrible cries of distress and scatter, fleeing in every direction across the battlefield.