Shloka 74
Śalya’s Objection to Sārathya and Duryodhana’s Conciliation (शल्यमन्यु-प्रशमनम् / Sārathyāṅgīkāra)
महान् व्यतिकरो रौद्रो योधानामन्वपद्यत । कर्णसायकनुन्नानां युध्यतां च शितै: शरै:,कर्णके बाणोंसे आहत हो तीखे बाणोंसे युद्ध करते हुए योद्धाओंमें वहाँ अत्यन्त भयंकर और महान् संग्राम मच गया था
mahān vyatikaro raudro yodhānām anvapadyata | karṇa-sāyaka-nunnānāṁ yudhyatāṁ ca śitaiḥ śaraiḥ ||
Sañjaya nói: “Giữa các chiến binh—bị mũi tên của Karṇa thúc ép và làm bị thương, mà vẫn giao chiến bằng những mũi tên sắc như dao—đã bùng lên một cuộc hỗn chiến lớn lao và ghê rợn, một cơn cuồng loạn chiến trường đáng sợ.”
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the ‘raudra’ reality of war: even when warriors are wounded and pressured by a powerful archer like Karṇa, they continue to fight as a matter of kṣatriya-duty. Implicitly, it invites reflection on dharma in conflict—steadfastness and courage on one side, and the grave human cost of violence on the other.
Sañjaya reports to Dhṛtarāṣṭra that a massive, terrifying battle-confusion erupts among the combatants. Karṇa’s arrows are driving and striking the warriors, yet they keep engaging one another with sharp arrows, producing an intense mêlée.