Shloka 59
Śalya’s Objection to Sārathya and Duryodhana’s Conciliation (शल्यमन्यु-प्रशमनम् / Sārathyāṅgīkāra)
दावाग्निपरिदग्धाड़ा यथैव स्युर्महावने । बहुत-से मतवाले हाथी वहाँ बड़ी घबराहटमें पड़कर इधर-उधर चक्कर काट रहे थे, मानो किसी बड़े भारी जंगलमें दावानलसे उनके सारे अंग झुलस गये हों ।।
sañjaya uvāca | dāvāgniparidagdhāḍā yathaiva syur mahāvane | bhinnakumbhādrarudhirāś chinnahastāś ca vāraṇāḥ |
Sañjaya thưa: “Như những con voi trong khu rừng lớn bị lửa rừng dữ dội thiêu đốt mà hoảng loạn quay cuồng, thì tại đó nhiều con voi phát cuồng cũng xoay vòng, lảo đảo trong cơn rối loạn. Có con vỡ toác bướu trán, máu đầm đìa; có con bị chém đứt vòi; có con giáp trụ rách nát; nhiều con bị cụt đuôi. Bị Karṇa vĩ đại đánh gục, vô số voi ngã xuống đất như mây vỡ tan.”
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse underscores the catastrophic cost of war: even the mightiest creatures and the most splendid martial resources are reduced to panic and ruin. It implicitly warns that martial glory is inseparable from widespread suffering, inviting ethical reflection on violence and its consequences.
Sañjaya describes the battlefield where many elephants, maddened and terrified, stagger like wildfire-scorched elephants in a forest. They are grievously wounded—temples split, trunks severed, armor torn—and many collapse to the ground after being struck by Karṇa.