Shloka 45
Śalya’s Objection to Sārathya and Duryodhana’s Conciliation (शल्यमन्यु-प्रशमनम् / Sārathyāṅgīkāra)
प्राद्रवत् सहसा राजन् नकुलो व्याकुलेन्द्रिय: । अत्यन्त बलवान तथा अस्त्रविद्याके विद्वान् कर्णके द्वारा समरांगणमें आहत हो सहसा नकुल भाग चले। उस समय उनकी सारी इन्द्रियाँ व्याकुल हो रही थीं ।।
prādravat sahasā rājan nakulo vyākulendriyaḥ | atyanta-balavān tathā astravidyāyāṃ vidvān karṇena samara-aṅgaṇe āhataḥ sahasā nakulaḥ bhāga-cale | tasmin kāle tasya sarvendriyāṇi vyākulāni babhūvuḥ || tam abhidrutya rādhēyaḥ prahasan vai punaḥ punaḥ ||
Sañjaya nói: “Tâu Đại vương, Nakula bỗng bỏ chạy, các giác quan rối loạn. Dẫu sức lực phi thường và tinh thông binh pháp, khi bị Karṇa đánh trúng giữa chiến trường, Nakula lập tức quay lưng tháo chạy. Lúc ấy mọi năng lực của chàng đều chao đảo. Thấy chàng lao đi, Rādheya (Karṇa) liền đuổi theo, cười vang hết lần này đến lần khác.”
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how even a strong and well-trained warrior can be overwhelmed by the shock of battle; ethical reflection arises around kṣatriya-dharma (steadfastness under threat) and the moral danger of pride and ridicule, shown by the pursuer’s repeated laughter.
During the fighting, Nakula is struck by Karṇa and suddenly retreats in confusion; Karṇa (Rādheya) then rushes after him, laughing repeatedly as he pursues.