Shloka 39
Śalya’s Objection to Sārathya and Duryodhana’s Conciliation (शल्यमन्यु-प्रशमनम् / Sārathyāṅgīkāra)
ततोअश्चांश्षतुरश्षास्य चतुर्भिनिशितै: शरैः । यमस्य भवन तूर्ण प्रेषयामास भारत,भारत! फिर चार तीखे बाणोंसे उनके चारों घोड़ोंको भी तुरंत ही यमराजके घर भेज दिया
tato 'śvāṁś caturaś cāsya caturbhir niśitaiḥ śaraiḥ | yamasya bhavanaṁ tūrṇaṁ preṣayāmāsa bhārata ||
Sañjaya nói: Rồi với bốn mũi tên sắc, chàng lập tức tiễn bốn con ngựa của chiến xa ấy về cõi Yama. Tình tiết này nêu bật sự hiệu quả lạnh lùng của tài nghệ chiến trường: quyền năng vũ khí biến những sinh linh nâng đỡ cuộc chiến—như ngựa kéo xe—thành thương vong tức khắc, làm tăng thêm gánh nặng đạo lý của bạo lực trong một cuộc chiến nhân danh dharma.
संजय उवाच
Educational Q&A
Even in a dharma-war, actions have grave moral weight: skill and speed in combat can instantly destroy the supports of life (here, the horses), reminding the listener that war’s efficiency is inseparable from suffering and death under Yama’s domain.
Sañjaya reports that a warrior shoots four sharp arrows and kills the opponent’s four horses, metaphorically ‘sending them to Yama’s abode,’ i.e., causing their death and disabling the chariot’s mobility.