Shloka 37
Śalya’s Objection to Sārathya and Duryodhana’s Conciliation (शल्यमन्यु-प्रशमनम् / Sārathyāṅgīkāra)
एकच्छायम भूत् सर्व तस्य बाणैर्महात्मन: । अभ्रच्छायेव संजज्ञे सम्पतद्धि: शरोत्तमै:
sañjaya uvāca | ekacchāyam abhūt sarvaṁ tasya bāṇair mahātmanaḥ | abhracchāyeva saṁjajñe sampatadbhiḥ śarottamaiḥ ||
Sañjaya nói: Khi những mũi tên của vị dũng sĩ đại hồn ấy trút xuống dày đặc, mọi vật nơi đó như chìm dưới một bóng tối duy nhất—tựa như một khối mây đen đặc kéo đến; bởi những mũi tên tinh tuyển rơi xuống ken dày. Hình ảnh ấy nhấn mạnh rằng võ lực có thể lấn át cả giác quan lẫn chiến địa, biến trận chiến thành một màn đen thể xác và đạo lý, nơi sự phân minh trở nên khó khăn.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse uses the metaphor of cloud-darkness to show how violence and overwhelming power can eclipse clarity and moral discernment; in war, even the environment seems swallowed by a single shadow, hinting at the ethical obscuration that accompanies relentless combat.
Sañjaya describes a moment in the battle when a great warrior’s arrows fall in such numbers that the scene appears uniformly dark—like the gloom that spreads when heavy clouds cover the sky.