Shloka 383
Karṇa-parva Adhyāya 20 — Yudhiṣṭhira–Duryodhana Encounter and Escalation of Arms
सादिश्रि: पत्तिसंघाश्व निहता युधि शेरते । कितने ही घुड़सवार बड़ी उतावलीके साथ पैदल वीरोंके पास जाकर उनके द्वारा मारे गये तथा झुडं-के-झुंड पैदल सैनिक भी घुड़सवारोंकी चोटसे मारे जाकर युद्धस्थलमें सदाके लिये सो गये थे
sādiśriḥ pattisaṅghāśva nihatā yudhi śerate | kitane hī ghuṛasavāra baṛī utāvalīke sātha paidala vīroṅke pāsa jākar unake dvārā māre gaye tathā jhuṇḍa-ke-jhuṇḍa paidala sainik bhī ghuṛasavāroṅkī coṭase māre jākar yuddhasthalameṃ sadāke liye so gaye the |
Sañjaya thưa: Trong trận ấy, từng hàng bộ binh và ngựa nằm chết la liệt trên chiến trường. Nhiều kỵ binh vì hấp tấp liều lĩnh lao thẳng tới gần bộ binh, liền bị các dũng sĩ bộ chiến chém hạ; và ngược lại, cả từng cụm bộ binh cũng bị những đòn đánh của kỵ sĩ quật ngã, ngã xuống chiến địa như thể ngủ ở đó mãi mãi. Cảnh ấy nhấn mạnh tính hủy diệt lẫn nhau của chiến tranh, nơi nóng vội và hiếu chiến nhanh chóng trở thành nguyên nhân của diệt vong.
संजय उवाच
Educational Q&A
The passage highlights the tragic reciprocity of violence in war: rash haste and aggressive advance lead swiftly to destruction, reminding the listener of impermanence and the grave moral weight carried by warriors even when acting within the frame of kshatriya-duty.
Sanjaya describes the battlefield where slain horses, infantry, and cavalry lie scattered. Some horsemen, charging impetuously toward foot-soldiers, are killed by them; elsewhere, groups of infantry are cut down by cavalry blows, leaving the field strewn with the dead.