Adhyāya 17 — गजयुद्ध-वृत्तान्तः, सहदेव-दुःशासन-संघर्षः, नकुल-कर्ण-समागमः
Elephant-battle account; Sahadeva–Duhshasana clash; Nakula–Karna encounter
स पार्थबाणैस्तपनीय भूषणै: समाचित: काजउ्चनवर्मभृद् द्विप: । तथा चकाशे निशि पर्वतो यथा दावाग्निना प्रज्वलितौषधिद्रुम:
sa pārthabāṇais tapanīya-bhūṣaṇaiḥ samācitaḥ kāñcana-varma-bhṛd dvipaḥ | tathā cakāśe niśi parvato yathā dāvāgninā prajvalitauṣadhi-drumaiḥ ||
Sañjaya nói: Bị những mũi tên của Arjuna, có nạm vàng, cắm khắp thân mình, con voi ấy—mang áo giáp vàng—tỏa sáng rực rỡ. Nó trông như một ngọn núi trong đêm, được lửa rừng soi rạng, bừng cháy giữa cỏ thuốc và cây rừng. Hình ảnh ấy nhấn mạnh vẻ huy hoàng ghê rợn của chiến trận: ngay cả đau đớn cũng bị biến thành thứ hào quang đáng sợ bởi khí giới của chiến tranh.
संजय उवाच
The verse highlights the paradox of war: destructive force can appear outwardly magnificent. It invites ethical reflection on how martial glory and aesthetic beauty can mask suffering, even while fulfilling the kṣatriya code of combat.
Sañjaya describes an armored elephant on the battlefield that has been struck all over by Arjuna’s gold-adorned arrows. The elephant’s body gleams, compared to a mountain at night illuminated by a raging forest-fire among herbs and trees.