Shloka 1
Pāṇḍya-vadha-anantaram Arjunasya Pravṛttiḥ
Arjuna’s Response and the Renewed Battle
(दाक्षिणात्य अधिक पाठके १५३ श्लोक मिलाकर कुल ६६६ “लोक हैं।) #स्न्ैमा+ () अिऔमनने सप्तदशो< ध्याय: अर्जुनके द्वारा अश्वत्थामाकी पराजय संजय उवाच ततः समभवद् युद्ध शुक्राज्िरसवर्चसो: । नक्षत्रमभितो व्योम्नि शुक्राड्भिरसयोरिव,संजय कहते हैं--राजन! तदनन्तर आकाशमें नक्षत्रमण्डलके निकट परस्पर युद्ध करनेवाले शुक्राचार्य और बृहस्पतिके समान वहाँ रणभूमिमें श्रीकृष्णके निकट शुक्र और बृहस्पतिके तुल्य तेजस्वी अश्वत्थामा और अर्जुनका युद्ध होने लगा
sañjaya uvāca | tataḥ samabhavad yuddhaṁ śukrāṅgirasavarcasaḥ | nakṣatram abhito vyomni śukrāṅgirasayor iva ||
Sañjaya nói: Tâu Đại vương, rồi đây bùng lên trận chiến giữa hai dũng sĩ rực rỡ như Śukra và Aṅgiras (Bṛhaspati). Như Śukra và Aṅgiras dường như tranh đấu gần đoàn tinh tú trên trời, thì trên chiến địa cũng vậy—gần Đức Śrī Kṛṣṇa—Aśvatthāmā và Arjuna, sáng chói tương xứng, bắt đầu giao chiến.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse uses a cosmic simile (Śukra and Aṅgiras near the stars) to elevate the scene, implying that martial prowess is not merely personal rivalry but part of a larger order; in dharmic terms, how one fights—courage with discipline and restraint—matters as much as victory.
Sañjaya announces that a fierce duel begins, describing the combatants as shining like Śukra and Aṅgiras. In the chapter’s context, this introduces the climactic clash (traditionally understood as Arjuna and Aśvatthāmā) portrayed with celestial grandeur.