Previous Verse
Next Verse

Shloka 36

Chapter 12: Arjuna’s suppression of the Saṃśaptakas and duel with Aśvatthāmā

Drauṇi

अथ कार्मुकमादाय भीमो जलदनि:स्वनम्‌ | रिपोरभ्यर्दयन्नागमुन्नदन्‌ पाण्डव: शरै:,तत्पश्चात्‌ गर्जते हुए पाण्डुपुत्र भीमसेनने मेघ-गर्जनाके समान गम्भीर घोष करनेवाले धनुषको लेकर अपने बाणोंद्वारा शत्रुके हाथीको पीड़ित कर दिया त॑ निहत्य रणे शूर: शैनेयो रथसत्तम:

atha kārmukam ādāya bhīmo jalada-niḥsvanam | ripor abhyardayann āgam unnadan pāṇḍavaḥ śaraiḥ ||

Sañjaya nói: Rồi Bhīma cầm lấy cây cung có tiếng vang trầm như sấm mây. Gầm lên, người con của Pāṇḍu dùng mưa tên hành hạ con voi của địch—một hình ảnh của sức mạnh không ngừng nghỉ, nhắm thẳng vào việc bẻ gãy cỗ máy chiến tranh của đối phương.

अथthen
अथ:
TypeIndeclinable
Rootअथ
कार्मुकम्bow
कार्मुकम्:
Karma
TypeNoun
Rootकार्मुक
FormNeuter, Accusative, Singular
आदायhaving taken
आदाय:
TypeVerb
Rootआ + दा
Formल्यप् (absolutive/gerund), Parasmaipada (usage)
भीमःBhima
भीमः:
Karta
TypeNoun
Rootभीम
FormMasculine, Nominative, Singular
जलद-निःस्वनम्having a sound like a cloud (thunderous-sounding)
जलद-निःस्वनम्:
TypeAdjective
Rootजलद-निःस्वन
FormMasculine, Accusative, Singular
रिपोःof the enemy
रिपोः:
TypeNoun
Rootरिपु
FormMasculine, Genitive, Singular
अभ्यर्दयन्tormenting, afflicting
अभ्यर्दयन्:
TypeVerb
Rootअभि + अर्द्
Formशतृ (present active participle), Masculine, Nominative, Singular
नागम्elephant
नागम्:
Karma
TypeNoun
Rootनाग
FormMasculine, Accusative, Singular
उन्नदन्roaring, sounding loudly
उन्नदन्:
TypeVerb
Rootउद् + नद्
Formशतृ (present active participle), Masculine, Nominative, Singular
पाण्डवःthe Pandava (Bhima)
पाण्डवः:
Karta
TypeNoun
Rootपाण्डव
FormMasculine, Nominative, Singular
शरैःwith arrows
शरैः:
Karana
TypeNoun
Rootशर
FormMasculine, Instrumental, Plural
तत्him/that (elephant)
तत्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Accusative, Singular
निहत्यhaving slain
निहत्य:
TypeVerb
Rootनि + हन्
Formल्यप् (absolutive/gerund), Parasmaipada (usage)
रणेin battle
रणे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootरण
FormNeuter, Locative, Singular
शूरःthe hero
शूरः:
Karta
TypeNoun
Rootशूर
FormMasculine, Nominative, Singular
शैनेयःShaineya (son of Shini)
शैनेयः:
Karta
TypeNoun
Rootशैनेय
FormMasculine, Nominative, Singular
रथ-सत्तमःthe best of chariot-warriors
रथ-सत्तमः:
Karta
TypeNoun
Rootरथ-सत्तम
FormMasculine, Nominative, Singular

संजय उवाच

S
Sañjaya
B
Bhīma (Bhīmasena)
P
Pāṇḍava
E
enemy (ripu)
E
elephant (nāga)
B
bow (kārmuka)
A
arrows (śara)

Educational Q&A

The verse foregrounds kṣatriya-dharma in its battlefield form: disciplined, forceful action aimed at disabling the opponent’s combat power. The ethical frame is not personal cruelty but the grim necessity of war, where strategic targets (like war-elephants) are neutralized to protect one’s side.

Sañjaya describes Bhīma seizing his thunderous-sounding bow, roaring, and striking the enemy’s elephant with arrows, causing it intense distress—an escalation in the combat scene emphasizing Bhīma’s ferocity and momentum.