Adhyaya 47

Verse 1

/ नी ्राय्ण ह्यु # 5: सप्तचत्वारिशो<्ध्याय: अभिमन्युका पराक्रम

Dhṛtarāṣṭra nói: Hỡi Sañjaya! Abhimanyu, con trai của Subhadrā—chàng trai chưa từng bại trận, chưa từng quay lưng trong chiến địa—đã xông vào quân trận và phô bày dũng lực xứng đáng với dòng tộc mình, không hề tháo chạy giữa chiến tranh.

Verse 2

आजानेयै: सुबलिभिरययन्तमश्रैस्त्रिहायनै: । प्लवमानमिवाकाशे के शूरा: समवारयन्‌

Sañjaya nói: “Những ai là các dũng sĩ đã chặn được chàng khi chàng tiến lên—chiến xa được kéo bởi những tuấn mã thượng hạng, khỏe mạnh, mới ba tuổi—khiến chàng như đang lướt giữa tầng không?”

Verse 3

धृतराष्ट्र बोले--संजय! कभी पराजित न होनेवाला तथा युद्धमें पीठ न दिखानेवाला तरुण

Dhṛtarāṣṭra nói: Sañjaya! Abhimanyu, con trai Subhadrā—chàng trai chưa từng bại, chưa từng quay lưng trong chiến địa—khi xông vào quân của Jayadratha và phô bày dũng lực xứng với dòng tộc, lại đánh tới như thể đang lướt trên trời nhờ chiến xa do những tuấn mã khỏe mạnh, thuần chủng, mới ba tuổi kéo—thì những ai đã chặn được chàng? Sañjaya đáp: Tâu Đại vương! Abhimanyu, hậu duệ nhà Pāṇḍu, vừa tiến vào đạo quân ấy liền dùng những mũi tên sắc như dao khiến toàn bộ các vua chúa phe ngài phải ngoảnh mặt khỏi cuộc chiến—bị đẩy lùi và tan rã ý chí.

Verse 4

तं तु द्रोण: कृप: कर्णो द्रौणिश्व स बृहद्धलः । कृतवर्मा च हार्दिक्य: षड्‌ रथा: पर्यवारयन्‌

Sañjaya nói: Nhưng đối với chàng—Droṇa, Kṛpa, Karṇa, Aśvatthāmā con Droṇa, vị Bṛhaddhala hùng mạnh, và Kṛtavarmā con Hṛdīka—sáu đại xa chiến ấy đã vây chặt chàng từ mọi phía.

Verse 5

दृष्टवा तु सैन्धवे भारमतिमात्रं समाहितम्‌ । सैन्यं तव महाराज युधिष्ठिरमुपाद्रवत्‌,महाराज! सिंधुराज जयद्रथपर बहुत भार आया देख आपकी सेनाने राजा युधिष्ठिरपर धावा किया

Sañjaya nói: Thấy vua xứ Sindhu (Jayadratha) đã gom tụ một ý chí và sức lực quá mức, quân đội của bệ hạ, hỡi Đại vương, liền ào lên để đánh thốc vào Yudhiṣṭhira.

Verse 6

सौभद्रमितरे वीरमभ्यवर्षन्‌ शराम्बुभि: । तालमात्राणि चापानि विकर्षन्तो महाबला:

Sañjaya nói: Rồi những dũng tướng khác, kéo cung căng hết tầm, bắt đầu trút xuống người con anh hùng của Subhadrā—Abhimanyu—một cơn mưa tên như thác nước.

Verse 7

तांस्तु सर्वान्‌ महेष्वासान्‌ सर्वविद्यासु निष्ठितान्‌ व्यष्टम्भयद्‌ रणे बाणै: सौभद्र: परवीरहा

Sañjaya nói: Nhưng Abhimanyu, con của Subhadrā—kẻ diệt các dũng sĩ địch—đã dùng tên của mình chặn đứng và làm choáng váng tất cả những cung thủ vĩ đại ấy, những người tinh thông mọi môn võ nghệ, ngay giữa chiến địa.

Verse 8

द्रोणं पजचाशताविध्यद्‌ विंशत्या च बृहद्धलम्‌ । अशीत्या कृतवर्माणं कृप॑ षष्ट्या शिलीमुखै:

Sañjaya nói: Chàng bắn Droṇa năm mươi mũi tên, Bṛhaddhala hai mươi; Kṛtavarmā tám mươi; và Kṛpa sáu mươi mũi tên sắc.

Verse 9

रुक्मपुड्खैर्महावेगैराकर्णसमचोदितै: । अविध्यद्‌ दशभिर्बाणैरश्वत्थामानमार्जुनि:

Sañjaya nói: Arjuna kéo dây cung đến tận mang tai, phóng mười mũi tên nhanh có lông đuôi mạ vàng và bắn trúng Aśvatthāmā.

Verse 10

अर्जुनकुमार अभिमन्युने द्रोणको पचास, बृहद्धलको बीस, कृतवर्माको अस्सी, कृपाचार्यको साठ और अअभश्वत्थामाको कानतक खींचकर छोड़े हुए स्वर्णमय पंखयुक्त, महावेगशाली दस बाणोंद्वारा घायल कर दिया ।।

Sanjaya nói: Abhimanyu, con trai của Arjuna, đã kéo cung bắn ra mười mũi tên vàng có cánh, lao đi với tốc lực lớn, khiến Drona trúng năm mươi, Brihaddhala trúng hai mươi, Kritavarma trúng tám mươi, Kripacharya trúng sáu mươi mà bị thương. Rồi giữa hàng ngũ quân thù, Karna đang đứng đó bị Phalguni bắn một mũi tên tối thượng—sáng loáng và sắc như dao—xuyên thẳng vào tai, gây vết thương sâu.

Verse 11

पातयित्वा कृपस्याशभ्चांस्तथो भौ पार्ष्णिसारथी । अथैनं दशभिर्बाणै: प्रत्यविध्यत्‌ स्तनान्तरे

Sanjaya nói: Trước hết, người đánh xe của Pārṣṇi đã hạ gục những con ngựa của Kripa; rồi lập tức bắn trả ông ta bằng mười mũi tên, xuyên vào vùng ngực.

Verse 12

कृपाचार्यके चारों घोड़ों तथा उनके दो पार्श्वरक्षकोंको धराशायी करके छातीमें दस बाणोंद्वारा प्रहार किया ।।

Sanjaya nói: Abhimanyu đã quật ngã bốn con ngựa của Kripacharya cùng hai kẻ hộ vệ hai bên, rồi bắn mười mũi tên vào ngực. Sau đó, Abhimanyu hùng mạnh đã giết dũng sĩ Vrindaraka—người làm rạng danh dòng Kuru—ngay trước mắt các con trai dũng mãnh của ngài.

Verse 13

त॑ द्रौणि: पञ्चविंशत्या क्षुद्रकाणां समार्पयत्‌ । वरं वरममित्राणामारुजन्तमभीतवत्‌

Sanjaya nói: Ashvatthama, con trai của Drona, đã giao chàng cho hai mươi lăm chiến binh hạng dưới, trong khi chàng vẫn không hề nao núng, hết lần này đến lần khác phá vỡ hàng ngũ quân thù.

Verse 14

तब शत्रुदलके प्रधान-प्रधान वीरोंका बेखटके वध करते हुए अभिमन्युको अश्वत्थामाने पचीस बाण मारे ।। सतु बाणै: शितैस्तूर्ण प्रत्यविध्यत मारिष । पश्यतां धार्तराष्ट्राणाम श्वत्थामानमार्जुनि:

Sanjaya nói: Khi Abhimanyu đang không do dự giết các dũng sĩ chủ chốt của quân địch, Ashvatthama đã bắn vào chàng hai mươi lăm mũi tên. Nhưng Arjuni (Abhimanyu) lập tức đáp trả bằng những mũi tên sắc bén, bắn trúng Ashvatthama ngay trước mắt các chiến binh Kaurava.

Verse 15

आर्य! अर्जुनकुमारने भी आपके पुत्रोंके देखते-देखते तुरंत ही अश्व॒त्थामाको पैने बाणोंद्वारा बींध डाला ।।

Sañjaya nói: Khi ấy, Aśvatthāmā, con của Droṇa, bắn xuyên Abhimanyu bằng sáu mươi mũi tên—lưỡi sắc, sáng loáng và dữ dội. Nhưng dù bị trúng tên, Abhimanyu vẫn không nao núng; chàng đứng vững bất động như núi Maināka.

Verse 16

स तु द्रौणिं त्रिसप्तत्या हेमपुड्खैरजिद्ागै: । प्रत्यविध्यन्महातेजा बलवानपकारिणम्‌,महातेजस्वी बलवान्‌ अभिमन्युने सुवर्णमय पंखसे युक्त तिहत्तर बाणोंद्वारा अपने अपकारी अभश्र॒ृत्थामाको पुन: घायल कर दिया

Sañjaya nói: Rồi Abhimanyu, dũng sĩ uy lực và rực oai, lại bắn xuyên con của Droṇa bằng bảy mươi ba mũi tên có cán gắn lông vàng, giáng trả kẻ đã làm hại mình.

Verse 17

तस्मिन्‌ द्रोणो बाणशतं पुत्रगृद्धी न्यपातयत्‌ | अश्वत्थामा तथाष्टौ च परीप्सन्‌ पितरं रणे

Sañjaya nói: Ngay lúc ấy, Droṇa vì quá nặng tình với con trai mà trút xuống Abhimanyu một trăm mũi tên. Aśvatthāmā cũng vậy, muốn che chở cho cha giữa chiến địa, bắn chàng tám mũi tên.

Verse 18

कर्णो द्वाविंशतिं भल्लान्‌ कृतवर्मा च विंशतिम्‌ । बृहद्बलस्तु पञ्चाशत्‌ कृप: शारद्वतो दश,तत्पश्चात्‌ कर्णने बाईस, कृतवर्मने बीस, बृहदबलने पचास तथा शरद्वानके पुत्र कृपाचार्यने अभिमन्युको दस भल्ल मारे

Sañjaya nói: Sau đó, Karṇa bắn hai mươi hai mũi tên sắc; Kṛtavarmā bắn hai mươi; Bṛhadbala bắn năm mươi; và Kṛpa, con của Śaradvat, bắn mười mũi tên nhọn. Thế là giữa cơn dồn ép của chiến trận, Abhimanyu bị nhiều chiến binh cùng lúc vây đánh.

Verse 19

तांस्तु प्रत्यवधीत्‌ सर्वान्‌ दशभिर्दशभि: शरै: । तैर््मान: सौभद्र: सर्वतो निशितै: शरै:,उन सबके चलाये हुए तीखे बाणोंद्वारा सब ओरसे पीड़ित हुए सुभद्राकुमारने उन सभीको दस-दस बाणोंसे घायल कर दिया

Sañjaya nói: Dù bị những mũi tên sắc của họ bủa vây từ mọi phía, con trai của Subhadrā vẫn đáp trả, làm tất cả bọn họ bị thương—mỗi người mười mũi tên.

Verse 20

त॑ं कोसलानामधिप: कर्णिनाताडयद्धुदि । स तस्याश्चान्‌ ध्वजं चाप॑ सूतं चापातयत्‌ क्षितौ

Sañjaya nói: Giữa cơn giao chiến dữ dội, chúa tể xứ Kośala bắn một mũi tên trúng Abhimanyu. Abhimanyu lập tức đáp trả, quật ngã ngựa của vị vua ấy, hạ cả cờ hiệu, cung và ngay cả người đánh xe xuống đất. Rồi vua Kośala, sức mạnh phi thường, dùng một mũi tên duy nhất xuyên thẳng vào ngực Abhimanyu. Thấy vậy, Abhimanyu lại một lần nữa làm ngã bốn con tuấn mã của đối thủ, cùng cờ, cung và người điều xa—phơi bày đạo lý chiến trận của kṣatriya: tài nghệ vừa xuất liền bị tài nghệ khác đáp lại, trong khi bạo lực cứ leo thang không dừng.

Verse 21

अथ कोसलराजस्तु विरथ: खड्गचर्मभृत्‌ । इयेष फाल्गुने: कायाच्छिरो हर्तु सकुण्डलम्‌,रथहीन होनेपर कोसलनरेशने हाथमें ढाल और तलवार ले ली तथा अभिमन्युके शरीरसे उसके कुण्डलयुक्त मस्तकको काट लेनेका विचार किया

Sañjaya nói: Bấy giờ vua Kośala, Viratha, khi đã mất chiến xa, liền cầm kiếm và khiên, quyết chém lấy cái đầu của con Phalguna—đầu còn đeo khuyên tai—một ý định nảy sinh từ cơn cuồng nộ chiến trường và sự truy cầu chiến lợi phẩm ghê rợn, chứ không phải từ bất kỳ sự tiết chế cao thượng nào.

Verse 22

स कोसलानामधिपं राजपुत्र बृहद्धलम्‌ । हृदि विव्याध बाणेन स भिन्नहृदयो5पतत्‌

Sañjaya nói: Abhimanyu bắn một mũi tên xuyên thẳng tim Bṛhaddhala, hoàng tử vương tộc và là chúa tể xứ Kośala. Ngực ông bị xé toạc; tim vỡ nát, ông ngã xuống đất—một hình ảnh cho thấy trong cơn cuồng nộ chiến tranh, ngay cả bậc cao quý cũng có thể bị hạ gục trong khoảnh khắc bởi tay nghề quyết đoán và định mệnh.

Verse 23

बभज्ज च सहस्राणि दश राज्ञां महात्मनाम्‌ | सृजतामशिवा वाच: खड्गकार्मुकधारिणाम्‌,इसके बाद अशुभ वचन बोलनेवाले तथा खड्ग एवं धनुष धारण करनेवाले दस हजार महामनस्वी राजाओंका भी उसने संहार कर डाला

Sañjaya nói: Rồi chàng còn nghiền nát và giết mười nghìn vị vua hào khí nữa—những chiến binh mang kiếm và cung—đang gào thét những lời dữ tợn, điềm gở. Đoạn này nhấn mạnh rằng trong cơn điên loạn của chiến trận, lời nói ác độc và ý đồ bạo tàn đi kèm với vũ khí, và cuộc tàn sát hàng loạt trở thành hệ quả nghiệt ngã của sự thù hận bị adharma thúc đẩy trên chiến trường.

Verse 24

तथा बृहद्बलं हत्वा सौभद्रो व्यचरद्‌ रणे । व्यष्टम्भयन्महेष्वासो योधांस्तव शराम्बुभि:

Sañjaya nói: Giết Bṛhadbala xong, Saubhadra (Abhimanyu), cung thủ vĩ đại, liền tung hoành trên chiến địa, chặn đứng và làm quân của ngươi sững sờ bằng những trận mưa tên như thác nước—một hình ảnh về khí phách tuổi trẻ hóa thành sức mạnh bền bỉ, kỷ luật giữa đạo lý nghiệt ngã của chiến tranh.

Verse 46

इस प्रकार श्रीमहाभारत द्रोणपर्वके अन्तर्गत अभिमन्युवधपर्वमें लक्ष्मणवधविषयक छियालीसवाँ अध्याय पूरा हुआ

Thus, in the Śrī Mahābhārata, within the Droṇa Parva—specifically in the Abhimanyu-vadha section—the forty-sixth chapter, dealing with the slaying of Lakṣmaṇa, comes to its conclusion. The closing formula marks a narrative milestone in the war account, underscoring the relentless chain of retaliatory deaths and the moral weight of violence that accumulates as the conflict advances.

Verse 47

इति श्रीमहाभारते द्रोणपर्वणि अभिमन्युवधपर्वणि बृहद्धलवधे सप्तचत्वारिंशो5ध्याय:

Sañjaya said: Thus, in the sacred Mahābhārata, within the Droṇa Parva—specifically in the section concerning the slaying of Abhimanyu—ends the forty-seventh chapter, dealing with the killing of Bṛhaddhala. The narration marks a formal closure, underscoring how the war’s unfolding is recorded as a moral history: each victory and death is framed as a consequential act within the larger reckoning of dharma and adharma.